Ulubiony kiosk GRUDNIOWE WYDANIE TO AŻ 228 STRON! Budujemy Dom PRZESYŁKA GRATIS >>

Mistrzowie designu

Natura politury

2017-05-29

Ta historia nie byłaby tak ciekawa, gdyby nie... historia. A dokładnie historia polskiego wzornictwa. Michał Szarko i Przybyrad Paszyn odkryli ją przez przypadek. Zmienił on jednak i ich życie, i polskie wzornictwo.

Fotel R-360, projekt Janusza Różańskiego
Fotel R-360, projekt Janusza Różańskiego z 1959 roku. Już ponad 50 lat temu wyróżniał się nowoczesnym kształtem i połączeniem materiałów. Politura wprowadziła fotel ponownie do produkcji w 2016 roku.

Nazywa się Lotos, jest bardzo wygodne, a jednocześnie można z łatwością składać je i przechowywać. To krzesło zaprojektowane w 1980 roku przez Romualda Ferensa. Było gwiazdą targów w Bazylei, gdzie zdobyło pierwszą nagrodę. Jednak stan wojenny i powszechne braki materiałów w latach 80. XX w. uniemożliwiły wprowadzenie tego mebla do produkcji.

Dziś tego zadania podjęło się studio Politura, które stworzyli Michał Szarko i Przybyrad Paszyn. Obaj pochodzą ze Szczecina, obaj ukończyli to samo liceum i gdy spotkali się po latach, obaj czuli, że zawodowo stoją w miejscu. Można było albo dalej brnąć w tę sytuację, albo postawić wszystko na jedną kartę, na zmianę.

Michał Szarko, mieszkając w Berlinie, zauważył, jak wielkie jest tam zainteresowanie meblami vintage. Stąd pojawił się pomysł, by sprzedawać na niemieckim rynku polskie meble z lat 50. i 60. XX wieku. Idea chwyciła na tyle dobrze, że użytkownicy chcieli nie tylko kupować, ale i dowiedzieć się czegoś o krzesłach i fotelach z Polski. Był tylko jeden problem. Szarko i Paszyn niewiele na ten temat wiedzieli.

Powoli, konsekwentnie szukali informacji, szperali w archiwach, przypisywali autorstwo poszczególnym modelom. Pamiętajmy, że PRL nie rozpieszczał twórców. Prawa autorskie w zasadzie nie istniały i mało kto przejmował się tym, by zapamiętać nazwisko projektanta. A ci, choć mieli skromne możliwości materiałowe, pomysłami nie odstawali od swoich kolegów z Europy Zachodniej. Niestety, w czasach, gdy Skandynawia, Włochy czy nawet Niemcy budowały imperia meblarskie, w których bardzo ważną rolę odgrywali designerzy z dorobkiem, w Polsce wciąż pokutował stereotyp "technologa" na usługach zakładu produkcyjnego. Dlatego dziś tak trudno ustalić nazwiska twórców wielu modeli uważanych często za kultowe.

Stolik kawowy R-1378   Krzesło H106 zostało zaprojektowane przez prof. Edmunda Homę
Stolik kawowy R-1378 (proj. Janusz Różański). Wykonany jest z jesionu: nogi powstały z pełnego drewna, blat i taca są fornirowane.   Krzesło H106 zostało zaprojektowane przez prof. Edmunda Homę, wieloletniego pracownika Gościńskiej Fabryki Mebli oraz profesora ASP w Gdańsku. Model z 1967 roku był wykonany z rzadko występującego drewna egzotycznego – afromozji.

Michał Szarko wraz z Przybyradem Paszynem zaczęli od renowacji mebli. Żaden z nich nie jest projektantem, jednak cierpliwie uczyli się fachu. Jednocześnie przeczesywali archiwa, rozmawiali z dawnymi pracownikami fabryk meblarskich, emerytowanymi projektantami oraz rodzinami tych, którzy odeszli. Bardzo przydały się studia historyczne Przybyrada Paszyna i jego zamiłowanie do porządkowania faktów. Jak jednak podkreślają twórcy marki Politura, to ludzie i ich historie są dla nich najważniejsze.

Krzesło Lotos zaprojektowane przez Romualda Ferensa
Krzesło Lotos zaprojektowane przez Romualda Ferensa w 1980 roku. Zyskało uznanie w Europie, ale w Polsce nigdy nie było produkowane seryjnie.

- Za każdym meblem stoi jego projektant. Chcemy odkrywać losy polskich designerów, poznać je, upowszechnić ich dokonania - mówią Szarko i Paszyn. Pierwszym meblem, który wyprodukowali, było niezwykłe krzesło H106 projektu profesora Edmunda Homy.

Specjalna komisja opiniująca projekty, pracująca przy Zjednoczeniu Przemysłu Meblarskiego, wyśmiała pracę profesora. Jej zdaniem wojskowy, siadając na smukłym meblu, mógłby stracić guziki od płaszcza. Edmund Homa wspominał, że załamał ręce nad naiwnymi i absurdalnymi argumentami komisji. A potem pogodził się z losem swojego krzesła i oddał je do magazynu, jak inne odrzucone prototypy. W tamtych realiach jego pomysł był skazany na porażkę, gdyż wyprzedzał możliwości epoki i wykraczał poza horyzonty decydentów.

Dziś widzimy absurd tamtego myślenia, ale od opisywanych wydarzeń upłynęło ponad pół wieku. Stąd misja Michała Szarki i Przybyrada Paszyna jest idealnie trafiona. Świadczą o tym sukcesy kolejnych reedycji - modeli krzeseł, foteli i stolika zaprojektowanych przez Janusza Różańskiego i krzesła Lotos Romualda Ferensa. Jednocześnie, co może się wydawać paradoksalne, brak wykształcenia projektowego bardzo... pomaga im w pracy.

- Zbudowaliśmy świetny zespół składający się z młodych designerów, technologów i grafików - mówią Szarko i Paszyn. - Wspomagamy się więc fachowcami, ale zachowujemy świeżość myślenia typową dla ludzi, którzy coś odkrywają. W życiu twórców studia Politura nie ma już miejsca na nudę i marazm. Są przedmioty, ich autorzy i ich fascynujące, wciąż czekające na odkrycie losy.

Data publikacji: 2017-05-29
Studio Politura. MICHAŁ SZARKO, PRZYBYRAD PASZYN
Fotel R-360
Studio Politura. MICHAŁ SZARKO, PRZYBYRAD PASZYN
Krzesło Lotos
Studio Politura. MICHAŁ SZARKO, PRZYBYRAD PASZYN
Fotel R-1378

Zobacz też:

Pozostali mistrzowie designu
(1947-2007) Jeden z najważniejszych reprezentantów duńskiego designu, stanowiący razem z Arne Jacobsenem i Finnem Juhlem wielką trójcę tamtejszego wzornictwa XX wieku.
Jedyne prawdziwe krzesło
Hans Wegner zaprojektował ponad 500 krzeseł i ciągle nie miał dość. Jego marzeniem było stworzenie tego doskonałego, czego - jak twierdził - nie udało mu się dokonać. Historia designu pokazuje jednak, jak bardzo się mylił.   Czytaj dalej
Absolwent Uniwersytetu Sztuki i Designu 
w Offenbach. Od 2006 roku prowadzi w tym mieście własne studio projektowe.
Przewrotna klasyka
Sebastian Herkner nie goni za trendami, dlatego jego projekty są ponadczasowe, a przy tym bardzo nowatorskie. Nic dziwnego, że jest zdobywcą licznych nagród i ulubieńcem wnętrzarskich magazynów.   Czytaj dalej

3 numery gratis!

Subskrybuj nasz newsletter. Otrzymasz 3-miesięczną prenumeratę miesięcznika Czas na Wnętrze gratis!

newsletter
Comfort Box Rejs - szuflady stworzone z myślą o kuchni

Szuflady w kuchni to rozwiązanie idealne. Pozwalają maksymalnie wykorzystać przestrzeń dolnych szafek ... czytaj dalej

Jak wybrać materac dla pary?

Podczas wyboru materaca dla pary, „elastyczność punktowa” to ważne pojęcie ... czytaj dalej

Marcin Szczygielski - autor cyklu (re)cykl.
Recyklingowa sztuka cierpliwości

Do recyklingu trzeba cierpliwości. Organiczne, nieorganiczne, papier, plastik, metal - co zrobić z pudełkiem po soku, które na oko wydaje się zrobione z tektury, ... Czytaj dalej

Marcin Szczygielski - autor cyklu (re)cykl. Marcin Szczygielski - autor cyklu (re)cykl. Marcin Szczygielski - autor cyklu (re)cykl.
Feeria barw i motywów stała się znakiem rozpoznawczym kolekcji talerzy świątecznych produkowanych w serii Rosenthal meets Versace
Talerze z serii Rosenthal meets Versace
Talerze Versace Christmas marki Rosenthal sprzedawane są tylko przez kilka tygodni każdego roku. Ich stylistyka jest tak wyjątkowa, jak magiczny jest czas Bożego Narodzenia. Sprawia ona, że na nową kolekcję czekamy jak na pierwszą gwiazdkę! Czytaj dalej
 
Czas na wnętrze
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera CzasnaWnetrze.pl i pobierz GRATIS 3 numery "Czasu na Wnętrze" w wersji elektronicznej.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • najświeższe trendy w aranżacji wnętrz,
  • nowości ze świata designu i rynku,
  • praktyczne porady, jak mieszkać piękniej i wgodniej,
  • najciekawsze tematy z "Czasu na Wnętrze",
  • informacje o rabatach, promocjach i konkursach.

Czas na wnętrze

Salon Czas na Wnętrze

Najaktywniejsi współkreatorzy
naszego magazynu i portalu - creme
de la creme miłośników stylowych
wnętrz - tworzą elitarny Salon CnW.



Wydanie tabletowe