Kryształowe kieliszki, czy wazony miały w polskich domach swoje szczególne miejsce. Ustawiane na meblościankach, w gablotkach i kredensach, wyjmowane tylko na wyjątkowe okazje były dumą gospodarzy i symbolem prestiżu. Kryształy, czyli dekorowane szlifami naczynia z ołowiowego szkła, stanowiły w PRL-u oznakę luksusu, a ich produkcją zajmowało się wówczas kilkanaście fabryk w całym kraju. Właśnie te przedmioty stały się punktem wyjścia do wystawy „Szlify”, która bada relacje między szkłem kryształowym a ludźmi.
Ekspozycja „Szlify” w Galerii SIC! BWA Wrocław ukazuje kryształy jako przedmioty zakorzenione w kulturze materialnej, niosące ślady rzemieślniczej tradycji, ale również bogate w symboliczne znaczenia. W kruchych, połyskujących naczyniach artystki i artyści odnajdują historie zarówno te zapisane w domowych rytuałach, jak i te, które powstawały w halach produkcyjnych.
Narracje pracownic zdobiących szkło splatają się tu z opowieściami użytkowników, tworząc wielowarstwowy obraz fenomenu kryształowej galanterii. Wystawa łączy prace artystyczne, materiały archiwalne oraz badania etnograficzne. Prezentowane są między innymi fotografie Agnieszki Rayss, obiekty Katarzyny Harasym stworzone z uszkodzonych i porzuconych naczyń oraz instalacja Aleksandra Baszyńskiego zbudowana z kieliszków.
Kolejny wymiar ekspozycji tworzą archiwalia pochodzące z produkcji Huty „Julia”, w tym wzory tradycyjnych zdobień wykonywane na kalkach technicznych. Szlify, które przemieniają szklany przedmiot w „prawdziwy kryształ”, nadal powstają dzięki precyzyjnej, ręcznej pracy doświadczonych pracownic. Ich osobistych historii wysłuchała Ewa Klekot, nagrania audio stanowią ważny element narracji.
Wystawę uzupełniają narzędzia i sprzęty wykorzystywane w kolejnych etapach powstawania kryształu oraz współczesne naczynia produkowane w Hucie Julia w Piechowicach. „Szlify” to opowieść o sposobach doświadczania szkła kryształowego i o jego miejscu w codziennym życiu.
Moda na kryształy powraca, lecz pokazane w kontekście społecznym, etnograficznym i historycznym nabierają nowych znaczeń wykraczających daleko poza dekoracyjny połysk ich materialnej formy.
„Szlify” - wystawa o szkle kryształowym i Hucie „Julia”
-
Gdzie: Galeria SIC! BWA Wrocław, pl. Kościuszki 9/10
-
Termin: czynna do 8 marca 2026
