Co łączy ceramiczne eksperymenty Pabla Picassa z polskim designem lat 50. i 60.? Krakowska wystawa zestawia prace mistrza z rodzimymi „pikasami”.
Sześć półmisków własnoręcznie rytych i malowanych przez Pabla Picassa można oglądać w Kamienicy Szołayskich, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie. Wystawa „Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika” stawia prace hiszpańskiego artysty w dialogu z powojenną polską ceramiką, pokazując jednocześnie, jak zmieniało się rodzime wzornictwo w czasach politycznej i artystycznej odwilży.
Fajansowe półmiski malowane przez Pabla Picassa na wystawie w Krakowie
Picasso zainteresował się ceramiką stosunkowo późno, ale pozostał jej wierny niemal do końca życia. Współpracował z Atelier Madoura w Vallauris na południu Francji, gdzie tworzył i dekorował talerze oraz naczynia, eksperymentując z ich formami, fakturami i sposobami zdobienia. W 1948 roku przyjechał do Polski na Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu. Pablo Picasso przywiózł wówczas dwadzieścia dużych fajansowych półmisków - wczesnych i unikatowych prac, wykonanych własnoręcznie przez artystę. Po prezentacji w holu Politechniki Wrocławskiej trafiły one do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Sześć z nich można teraz zobaczyć w Krakowie.
Ich zestawienie z polską ceramiką nie jest przypadkowe. W połowie lat 50., wraz z odrzuceniem ograniczeń socrealizmu, projektanci zaczęli śmielej eksperymentować. Pojawiły się organiczne i asymetryczne formy, intensywne, kontrastowe kolory oraz abstrakcyjne i stylizowane dekoracje.
Skojarzenia z twórczością Picassa były na tyle silne, że tego rodzaju przedmioty zaczęto potocznie nazywać „pikasami” lub „pikasiakami”. Krakowska ekspozycja pozwala przyjrzeć się temu zjawisku z bliska. Obok prac Picassa znalazły się zarówno przedmioty użytkowe i dekoracyjne produkowane przez polskie fabryki, jak i ceramika unikatowa.
Wystawa przypomina projekty związane z Instytutem Wzornictwa Przemysłowego oraz prace artystów z różnych ośrodków - od Krakowa i Warszawy po Wrocław i Gdańsk. Wśród prezentowanych twórców są m.in. Julia Kotarbińska, Helena Hussarska, Leszek Dutka, Andrzej Trzaska oraz Helena i Lech Grześkiewiczowie.
„Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika” to więc nie tylko spotkanie z mniej oczywistą częścią dorobku jednego z najważniejszych artystów XX wieku. To również opowieść o momencie, w którym polski design odzyskał swobodę, kolor i fantazję, a ceramika stała się polem odważnych formalnych eksperymentów.
Wystawa „Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika”
- Miejsce: Kamienica Szołayskich, pl. Szczepański 9, Kraków
- Termin: do 7 lutego 2027 roku
