10 czerwca 2026 roku mija setna rocznica śmierci Antonia Gaudíego, jednego z największych architektów wszech czasów. Wtedy też ma zostać ukończona budowa Sagrady Família, świątyni, której poświęcił całe życie.
Dyrektor Szkoły Architektury w Barcelonie powiedział o nim: „Nadaliśmy ten tytuł akademicki albo głupcowi, albo geniuszowi”. Czas pokazał, że Antoni Gaudí wyrósł na jednego z najwybitniejszych przedstawicieli katalońskiego modernizmu przełomu XIX i XX wieku.
Kim był Antoni Gaudí
Antoni Gaudí to hiszpański architekt (1852-1926), przedstawiciel modernizmu katalońskiego inspirowanego secesją. Jego budowle zrewolucjonizowały krajobraz Barcelony i stały się symbolem miasta. Każdy z jego projektów wyróżnia się odważną formą, mistrzowskim operowaniem światłem i kolorem, a także głębokim zakorzenieniem w przyrodzie i duchowości.
Antoni Gaudí był postacią wyjątkową - nie tylko ze względu na architektoniczne wizje, ale i duchową głębię. Wierzył, że natura jest objawieniem Boga. Odwiedzał górskie pustelnie i jaskinie Majorki, szukając duchowych inspiracji. Nie krył niechęci wobec gotyku, który w tym kontekście uważał za ułomny - gotyckie katedry określił jako „ciała upośledzone, które trzeba podtrzymywać łukami”.
Był tercjarzem franciszkańskim: jadał skromnie - kilka liści sałaty maczanych w mleku - a w Wielkim Poście podejmował surowe posty. Nazywano go „Architektem Boga”. Gaudí jest o krok od beatyfikacji. 14 kwietnia 2025 roku papież Franciszek ogłosił go Czcigodnym Sługą Bożym, zatwierdzając dekret o heroiczności jego cnót.
Niezwykłe projekty Gaudíego
Niezwykłe projekty Gaudíego wyróżniają się organicznymi kształtami i bogatą symboliką religijną. Uważał, że najdoskonalszym „projektem konstrukcyjnym” jest pień drzewa albo ludzki szkielet - jednocześnie mocny, elastyczny i piękny. W taki właśnie sposób tworzył swoje słynne budowle, w których inspirował się naturą - piękną strukturą drzew, falami morza oraz światem zwierząt. Przykłady takiego myślenia o architekturze można mnożyć.
Na fasadzie Casa Batlló znajdują się elementy kości, a układ dachówek przypomina łuski jaszczura (co jest nawiązaniem do legendy o św. Jerzym, który zabija smoka). Casa Milà ma falującą fasadę z charakterystycznymi kominami, a Park Güell wypełniony jest płynnymi liniami ławek.
Sagrada Família - opus magnum Gaudíego
Jednak opus magnum Gaudíego była Sagrada Família, którą traktował jak Biblię wykutą w kamieniu. Projektując ją, robił modele 3D ze sznurków i ciężarków wyznaczających naturalny przebieg sił w konstrukcji. We wnętrzu forma kolumn przypomina las, w którym przez korony drzew przenika światło.
Ekscentryczność i oryginalność to drugie imię Antonia Gaudíego. Chyba nikt przed nim i po nim nie stworzył tak fantazyjnej, niemal surrealistycznej architektury. Ale w tej wyjątkowości był samotny, nigdy się nie ożenił. Zmarł 10 czerwca 1926 roku potrącony przez tramwaj. Ubrany był skromnie i niechlujnie, w długi płaszcz. Wyglądał jak bezdomny, więc nikt go nie rozpoznał. Przewieziono go do hospicjum dla ubogich. Tam dostrzegł go jakiś ksiądz. Przyjaciele chcieli go przenieść do lepszego szpitala, ale odmówił.
W latach 1984-2005 siedem jego dzieł zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
