To nie jest wystawa o tkaninie, którą ogląda się jak dekorację na ścianie. W galerii Domu Aukcyjnego Polswiss Art w Warszawie nitki, sizal i len wychodzą w przestrzeń, tworząc wielometrowe struktury i opowieść o dwóch artystkach, które zmieniły myślenie o sztuce XX wieku. „Splątane. Abakanowicz – Levittoux-Świderska” można oglądać do 18 lipca, wstęp na wystawę jest bezpłatny.
Nitki, supły i wielometrowe tkane struktury tworzą najnowszą wystawę „Splątane”, którą do 18 lipca można zobaczyć w galerii Domu Aukcyjnego Polswiss Art w Warszawie. Na ekspozycji zobaczymy prace dwóch artystek, które dokonały jednej z najbardziej spektakularnych i istotnych rewolucji w sztuce XX wieku, a Zachód okrzyknął je mianem fenomenu. Magdalena Abakanowicz i Barbara Levittoux-Świderska należały do wąskiego grona wizjonerek, które zdecydowanym ruchem ściągnęły tkaninę ze ścian, uwalniając ją z rzemieślniczego gorsetu gobelinu. I choć obie artystki posłużyły się tym samym medium, ich drogi i biogramy artystyczne potoczyły się w skrajnie różnych, fascynujących kierunkach.
Abakanowicz i Levittoux-Świderska - wystawa „Splątane”
Abakanowicz i Levittoux-Świderska należały do tego samego pokolenia, które w powojennej rzeczywistości zostało zmuszone do szukania nowego języka wypowiedzi w sztuce. Zestawienie prac Abakanowicz i Levittoux-Świderskiej na jednej wystawie to monumentalny dialog dwóch skrajności. To historia o tym, jak za pomocą nici, sizalu i lnu można opowiedzieć zarówno o ciężarze egzystencji, jak i o czystej poezji przestrzeni i światła. To zestawienie daje też na nowo możliwość odkrycia radykalizmu, odwagi i ponadczasowości dzieł tych dwóch artystek - mówi Maria Jaxa-Chamiec z Domu Aukcyjnego Polswiss Art.
Magdalena Abakanowicz i Barbara Levittoux-Świderska nie tylko przebiły się do światowego obiegu artystycznego, ale wręcz zredefiniowały globalne myślenie o rzeźbie i tkaninie. Wszystko to, gdy w latach 60. i 70. XX wieku żelazna kurtyna skutecznie izolowała polskich twórców od zachodnich rynków sztuki. Z lokalnych eksperymentatorek stały się pionierkami formatu międzynarodowego, których prace w latach 60. i 70. magnetyzowały publiczność od Lozanny po Nowy Jork.
Choć dalecy jesteśmy od kategoryzowania w sztuce, to należy przyznać, że na olimpie polskiej tkaniny zasiadają kobiety. Mamy w historii tej dziedziny wielkie wydarzenia - prekursorskie Biennale Tkaniny w Lozannie w 1962 roku, potem São Paulo w 1965 roku ze złotym medalem Magdaleny Abakanowicz, i ponownie Lozanna w 1975 roku z wystawą Barbary Levittoux-Świderskiej, a następnie wielka wystawa polskich artystów tkaniny w Waszyngtonie w 1977 roku „22 Polish Textile Artists” w Smithsonian Institute gdzie Barbarę Levittoux-Świderską okrzyknięto cudem - między innymi te wydarzenia sprawiły, że do rangi legendarnej urosły polskie szkoły tkaniny warszawskiej i łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych. Współcześnie jeśli chodzi o Magdalenę Abakanowicz - jest ona doskonale znana zarówno w Polsce jak i na świecie, ale jeśli chodzi o Barbarę Levittoux-Świderską to trzeba przyznać, że oddaliśmy tu pola zachodnim galeriom i współcześnie to galeria Richarda Saltouna wystawiała jej prace na ArtBasel Miami.
Wystawa jest jednak pierwszą od lat, tak dużą ekspozycją jej prac, a ponadto unikatową okazją dla kolekcjonerów - mówi Marzena Karpińska z Domu Aukcyjnego Polswiss Art.
Barbara Levittoux-Świderska - między malarstwem a eksperymentalną tkaniną
Barbara Levittoux-Świderska potrafiła połączyć dyscyplinę malarstwa z odwagą eksperymentu tkackiego, przekształcając tkaninę w pełnoprawny, przestrzenny język sztuki. Urodziła się w 1933 roku w Warszawie, gdzie w latach 1952-1959 studiowała na Akademii Sztuk Pięknych, na Wydziale Malarstwa oraz Wydziale Tkaniny Artystycznej. W latach 60. pracowała jako projektantka w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego i współpracowała ze Spółdzielnią Pracy Artystów Plastyków „Wzór” w Warszawie, realizując również projekty na potrzeby scenografii teatralnych. Jej twórczość była szeroko prezentowana od początku lat 60. Miała ponad czterdzieści wystaw indywidualnych i brała udział w licznych pokazach zbiorowych w Polsce i za granicą. Należała do pierwszego pokolenia twórców Polskiej Szkoły Tkaniny - ruchu, który po II wojnie światowej zasadniczo zmienił sposób myślenia o tkaninie artystycznej. Uczestniczyła m.in. w Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie w 1975, 1985 i 2009 roku, a także w kolejnych edycjach Międzynarodowego Triennale Tkaniny organizowanego przez Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.
Prace Barbary Levittoux-Świderskiej znajdują się m.in. w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie i Poznaniu, Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, a także Muzeum Olimpijskiego w Lozannie. W 2010 roku otrzymała nagrodę za całokształt osiągnięć w dziedzinie tkaniny.
Twórczość Levittoux-Świderskiej rozwijała się dwutorowo - między malarstwem a eksperymentalną tkaniną. We wczesnych obrazach artystka przedstawiała miejsca, ludzi i proste przedmioty, posługując się czystą linią, jasną tonacją, geometryzującym uproszczeniem i kontemplacyjnym nastrojem. Z czasem coraz silniej przesuwała swoją uwagę ku tkaninie, traktowanej jako obiekt, struktura i przestrzeń, sytuowanej na granicy rzeźby. W jej pracach pojawiały się materiały naturalne takie jak len, sizal, wełna, konopie, bawełna, sznury, liny, gałęzie, kora brzozy, a od lat 80. także folia plastikowa, drut, tworzywa sztuczne i przemysłowe odpady. Artystka łączyła je na zasadzie kontrastów faktur, tworząc kompozycje monumentalne, trójwymiarowe, ażurowe i miękkie, często przypominające organiczne sieci. Równie ważna jak materia stawała się u niej pustka: prześwit, cień, napięcie między elementami. Kolor pełnił rolę dyskretną, podporządkowaną strukturze i rytmowi splątanych włókien. Levittoux-Świderska tworzyła prace poetyckie, wyciszone i pełne skupienia, a zarazem odważne formalnie - będące zapisem niezwykłej wyobraźni oraz uważnej refleksji nad naturą.
Oprowadzania po wystawie
Specjalne oprowadzania po wystawie, zaplanowano w każdą środę o godz. 17:00. Spotkania poprowadzi Maria Jaxa-Chamiec, ekspert Domu Aukcyjnego Polswiss Art, w towarzystwie zaproszonych gości. Terminy spotkań to: 1 lipca, 8 lipca i 15 lipca.
Wystawa: „Splątane. Abakanowicz – Levittoux-Świderska”
- Dom Aukcyjny Polswiss Art., ul. Wiejska 20, Warszawa
- Termin: 19 czerwca-18 lipca 2026
- Wystawa czynna: pn.-pt. 11:00-18:00, sb. 11:00-18:00,
- Wstęp wolny
Partner wystawy: UniCredit Polska; Współpraca: Galeria ArtRytel; Patronat medialny: Artinfo.pl
