Choć najwięcej emocji budzi nowoczesne wzornictwo, wiele osób zachwyca się dawnymi dziełami rzemieślników. Buszują po antykwariatach i targowiskach staroci, wypatrując cennych mebli, takich jak szezlong, kabinet czy sekretera.

Choć można kupić współczesne kopie antyków, jest to raczej tylko wąska grupa mebli, które na nowo stały się modne. O takich wynalazkach, jak fotel krynolinowy czy kabinet prawie nikt już nie pamięta.

Historia fotela

Fotele aż do XVIII wieku były atrybutem wyższych sfer - zwykli ludzie nawet nie wiedzieli, co to takiego. Jedne rezerwowano dla dam - w fotelu krynolinowym z wyjątkowo szerokim siedziskiem mieściły się najbardziej wymyślne kreacje. Inne, niskie i bez podłokietników, przeznaczone były do wiązania butów. Natomiast jeden z najbardziej zdumiewających mebli to wyposażony w uchwyty do niesienia explorer’s chair, w którym wygodnie rozparci arystokraci "przemierzali"... dżunglę. Takich foteli dziś już się prawie nie spotyka, chyba że w antykwariacie lub muzeum.

Dwuosobowa kanapa Duchessa wzorowana na prostych niedużych meblach modnych w XVII wieku, rama drewniana, tapicerka wykończona pinezkami, wymiary: szerokość 130 cm, wysokość 90 cm, MEBLONOWAK, cena dostępna w salonie Kanapa Circle nawiązująca do okrągłych borne lub indiscret – ozdobnych kanap z końca XIX w., tapicerowana czerwonym aksamitem, drewniane rzeźbione elementy wykończone w kolorze srebrnym, złotym lub czarnym. Na zdjęciu model z czterema miejscami, wymiary: 170 x 170 cm, wysokość 98 cm, CHRISTOPHER GUY, od 26648 zł Stylizowana gondolka z wolutami w stylu empire, wykonana według XIX-wiecznego wzoru, wypełnienie z trawy morskiej, podstawa z drewna malowanego na złoto, postarzanego, wymiary: 96 x 50 cm, wysokość 70 cm, ARTDECOR24, ok. 559 zł

Inne typy foteli przetrwały do dziś. Kopiowane są np. przeznaczone dla dżentelmenów proste fotele klubowe czy angielskie uszaki, w których można wygodnie drzemać. Powstają też bardzo ciekawe nowoczesne wersje tych mebli.

Zabytkowe krzesła i taborety

Mniej podobne do tronu niż fotele, ale wspaniale zdobione były dawne krzesła. W renesansie dużą popularnością cieszyło się składane krzesło nożycowe (Savonaroli). Podobnego, choć mniej ozdobnego siedziska używali już dygnitarze w starożytnym Rzymie. Jego podstawa zbudowana jest z wielu drewnianych, krzyżujących się ze sobą listew, które na górnym przedłużeniu tworzą podpory dla poręczy.

Stolik do gry w szachy - ręcznie wykonana dokładna kopia mebla z ok. 1790 r., lite drewno mahoniowe, blat intarsjowany różnymi gatunkami drewna, łączenia na zasadzie jaskółczego ogona, wymiary: 81 x 60 cm, wysokość 74 cm, RICHARD ROTHSTEIN, ok. 17000 zł Stylizowana skrzynia na kółkach ręcznie wykonana z indyjskiego drewna sziszam, zdobiona rzeźbieniami, wymiary: 117 x 67 cm, wysokość 50 cm, GURU-SHOP, 1759 zł

Prostsze konstrukcyjnie jest krzesło z czterema krzyżującymi się listwami, tzw. krzesło Dantego. Obie wersje mogą być bogato rzeźbione i wyposażone w miękkie dekoracyjne poduchy, co czyni je bardzo wygodnymi. Te krzesła, to bardzo reprezentacyjne siedziska, dlatego może dziwić, że obok nich na salonach pojawiały się też taborety. Dziś taborety nie kojarzą się z meblami reprezentacyjnymi, ale w okresie baroku bywały bardzo eleganckie - tapicerowane wzorzystymi tkaninami i wsparte na rzeźbionych, połączonych trawersami nóżkach. Na dworze Ludwika XIV na taboretach, w obecności króla, siadały wysoko urodzone damy.

Od szezlonga do sofy

Dziś stylizowany szezlong nie jest przedmiotem niespotykanym. To wdzięczny obiekt kreacji dla designerów, dlatego na rynku jest tak wiele jego nowoczesnych wersji. Jednak istnieją takie typy szezlongów, które obecnie bardzo rzadko się pojawiają -  najczęściej jako antyki w galeriach i muzeach lub, w postaci uwspółcześnionej, w propozycjach kilku znanych producentów mebli. To szezlong lit de repos z jednym lub dwoma oparciami, wsparty na sześciu lub ośmiu nogach i obity dekoracyjną tkaniną. Mebel ten służył do konwersacji, którą w XVII w. w wyższych sferach często prowadzono w pozycji półleżącej.

I Rosoni - komoda z drzwiczkami zamykanymi na klucz, za którymi są szufladki na biżuterię i lustro, drewno różane i palisander, z elementami z bukszpanu i hebanu, intarsje z macicy perłowej, wymiary: 62 x 42 cm, wysokość 146 cm, Carpanelli, PATT MEBEL, cena dostępna w salonie Stylizowany szezlong z kolekcji Timeless Beauty, podstawa z drewna brzozowego malowanego na biało (dostępne różne wykończenia), regulowane oparcie, wymiary: 155 (189) x 66 cm, wysokość całkowita 100 cm, Selva, PATT MEBEL, cena dostępna w salonach Stylizowany stolik pod telefon, drewno barwione na mahoń, BETTINA, 2000 zł

Od lit de repos bierze swój początek kanapa. Kiedyś była znacznie mniej okazała, prostsza i nie tak miękka jak meble, które dziś z nią kojarzymy. Wygodniejsza, w całości wyściełana, była dobrze nam znana nowocześniejsza wersja kanapy -  sofa.

Kabinet, czyli szafa wielofunkcyjna

We współczesnym domu są proste komody, regały, biurka. A co było, kiedy ich nie było? Na przykład kabinet, który dziś wielu osobom kojarzy się zupełnie niewłaściwie. I trudno się dziwić, bo jest to sprzęt rzadki, ale także luksusowy - bardzo reprezentacyjny i kosztowny. Kabinet był popularny od XVI do XVIII w. Jest meblem skrzyniowym o dwudzielnej konstrukcji. W części górnej, za parą drzwiczek, znajdowało się wiele skrytek i szufladek służących do przechowywania klejnotów, pieniędzy czy dokumentów. Część dolną stanowiły wysokie nóżki lub komoda.

Stylizowany kabinet z kolekcji Gallery marki Oak, wykonany w stylu Wilhelma i Marii z przełomu XVII i XVIII w., drzwiczki zdobione chińskimi motywami (styl chinoiserie) na wzór dawnych zdobionych chińską laką, OAK, cena dostępna w salonach Stylizowana konsola z kolekcji Make up per interni, nawiązująca do zdobionych konsol z okresu baroku i rokoka, Moda, SPACE, cena dostępna w salonie

Kabinety to dzieła nie zwykłych stolarzy, ale ebenistów - artystów sztuki meblarskiej. Wykonywane były ze szlachetnych, nierzadko egzotycznych gatunków drewna, zdobione intarsjami z macicy perłowej czy kości słoniowej, pokrywane laką i misternymi rysunkami lub złoconą skórą, a także wspaniałymi płaskorzeźbami. Różne kraje miały swoje wersje kabinetu - np. włoskie stipo z Ligurii dekorowano miniaturami malowanymi na szkle, natomiast hiszpańskie bargueno było skromniejsze, czasem bez drzwiczek lub z opuszczanym blatem do pisania. Najbardziej wystawny był kabinet angielski, który stał się w końcu wyłącznie meblem ozdobnym.

Sekretera - dawne biurko

Oprócz mebli ozdobnych potrzebowano oczywiście też mebli typowo użytkowych. Jednym z nich była sekretera. Służyła głównie do pisania korespondencji i przechowywania dokumentów. Jest to mebel o dwudzielnej konstrukcji - na dole znajduje się część z szufladami, którą przykrywa opuszczany blat, a wyżej nadstawa z drzwiczkami. To najwcześniejsza forma sekretery określana też jako trumeau, a zarazem najbardziej okazały mebel w XVII wieku.

Stylizowana sekretera z kolekcji Louis Philippe, drewno czereśniowe w kolorze antycznej czerni, wymiary: 50 x 90 cm, wysokość 150 cm, Selva, PATT MEBEL, cena dostępna w salonach Zabytkowy kabinet pochodzący z ok. 1700 roku, wykonany z różnych gatunków drewna pokrytego tradycyjnym lakierem japońskim, eksponat Rijksmuseum w Amsterdamie Stylizowana toaletka standardowo wykonywana z orzecha amerykańskiego, komoda o wymiarach 139 x 44 cm, wysokość 99 cm, lustro o wymiarach 129 x 120 cm, Fratelli Pavanello Mobili, RAGNO, 16900 zł

Jednak późniejsze sekretery nie były dużo mniejsze. Jeśli dama chciała napisać tajny bilecik, na nic zdawała się ogromna sekretera. Za to sprawdzała się toaletka, a idealne było damskie biureczko (bonheur-du jour). To mały i wdzięczny mebelek złożony ze stolika z szufladkami i niekiedy tajną skrytką oraz szafkowej nadstawki. Ze względu na swoją urodę jest dziś chętnie kopiowany, ma też wiele nowoczesnych wersji. Ponieważ jednak do naszych domów wkroczyły nowoczesne, przystosowane do komputera biurka, pełni raczej tylko rolę ozdobną.