Projekty Vernera Pantona na zawsze zmieniły myślenie o designie. Pokazały, że może on być nie tylko funkcjonalny, ale też kolorowy i pełen emocji. 13 lutego przypada stuletnia rocznica urodzin artysty. 

Głównym celem mojej pracy jest zachęcanie ludzi do korzystania z wyobraźni. Większość z nich spędza życie w ponurym, szaro-beżowym konformizmie, panicznie bojąc się używania kolorów - powiedział kiedyś Verner Panton. 13 lutego 2026 roku przypada stuletnia rocznica jego urodzin - artysty, który uczynił nasze otoczenie bardziej ekscytującym i barwnym.

Kim był Verner Panton

Verner Panton (1926-1998) to jeden z najsłynniejszych projektantów i architektów z Danii, który wywarł ogromny wpływ na design XX wieku. Był uważany za prowokatora łamiącego zasady duńskiej tradycji projektowania. Tworzył innowacyjne projekty, w których zamiast naturalnych materiałów wykorzystywał m.in. tworzywa sztuczne i którym nadawał żywe kolory. Verner Panton jako pierwszy stworzył krzesło wykonane z jednego kawałka plastiku - Panton Chair.

Panton Chair projektu Vernera Pantona było pierwszym na świecie nowoczesnym krzesłem wykonanym z jednego kawałka materiału - polipropylenu. Jego płynna rzeźbiarska forma na stałe wpisała się w historię designu, fot. VITRA

Czerwony - ulubiony kolor Vernera Pantona

Idąc pod prąd oraz ignorując wszelkie trendy, Verner Panton należał do grona najwybitniejszych i najbardziej innowacyjnych projektantów działających w drugiej połowie XX wieku. Enfant terrible duńskiego designu, futurysta i wizjoner, znany był ze swojej awangardowej twórczości i licznych eksperymentów z materiałami, z kształtami, a przede wszystkim - z kolorem. Przez całą karierę Panton przekonywał, że kolor ma kluczowe znaczenie i funkcję w projektowaniu, a także powinien być wykorzystywany jako narzędzie wzbogacające codzienne życie. Verner całym sercem kochał wyraziste barwy.

Lampa Pantop powstała w 1980 roku. Jej klosz w kształcie dzwonka został wykonany z lakierowanego, tłoczonego metalu, fot. VERPAN

- Pamiętam kolacje, które jedliśmy w naszym domu w Danii w czerwonej jadalni - wspomina córka projektanta, Carin Panton von Halem. - Była ona w bardzo ciepłym odcieniu czerwieni, który tworzył miłą atmosferę. Mój ojciec miał obrus, świece, kwiaty, a nawet talerze w kolorze czerwonym.

Sofa Easy to wyjątkowy projekt Vernera Pantona z 1963 roku, który został ponownie wprowadzony do oferty przez firmę Verpan. Sofa ma okrągły kształt z czterema oparciami w kształcie litery „U”, co tworzy cztery indywidualne miejsca do siedzenia, fot. VERPAN

Zresztą czerwień była dla niego czymś wyjątkowym. Pierwszą pracą, jaką dostał po studiach, była rozbudowa restauracji, której najemcą był mój dziadek. Znajdowała się ona na wyspie Fionia, gdzie ludzie byli bardzo konserwatywni. W tym wnętrzu ojciec użył pięciu odcieni czerwieni. Czerwone były stroje kelnerów, czerwona okładka menu, czerwone obrusy. Ludzie wchodzili oszołomieni – opowiada Carin. – Zajazd nazwali Czerwonym Rubinem. Mój ojciec wierzył, że kolory mogą wywoływać emocje.

Ikoniczna i jedna z najbardziej znanych lamp wszech czasów, Flowerpot, zaprojektowana została przez Vernera Pantona w 1968 roku. Jest symbolem hippisowskiego ruchu „Flower Power” i zerwania z konwencjami, fot. &TRADITION

Verner Panton - przełamywał stereotypy i bawił się konwencjami

Verner Panton ukończył architekturę w Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych w Kopenhadze, a w latach 1950-52 jego mentorem został sam Arne Jacobsen. Po ukończonym stażu Verner poszedł własną drogą. Dał się poznać jako artysta, który prowokuje: w 1958 roku na targach meblowych Fredericia wystawił swoje meble, wieszając je do góry nogami pod sufitem stoiska. Szokował stosowanymi materiałami i kolorami.

Nazwa krzesła Heart Cone wzięła się od wyrazistej sylwetki siedziska w kształcie serca. Krzesło miało oryginalnie czerwone obicie. Verner Panton zaprojektował je w 1958 roku dla restauracji Kom-igen, której najemcą był jego ojciec. We wnętrzu zastosował pięć odcieni koloru czerwonego, a żeby oddzielić dwie sale restauracji, opracował elastyczny system tkanin o geometrycznych wzorach, zwisających z sufitu, fot. VITRA

Jego niestandardowe podejście do designu ujawniło się w projekcie Panton Chair, które - jako pierwszy designer na świecie - wykonał z jednego kawałka plastiku. Eksperymentował również przy projektach Wire Stool (stołek z drutu) oraz Cone Chair i Heart Cone Chair (oba zostały wykonane z tapicerowanej giętej blachy).

Lampa Wire (druciana) skonstruowana jest na bazie drutu. Dzięki ażurowemu po części kloszowi nie tłumi światła, lecz tworzy ciekawe efekty na ścianach. Występuje w trzech różnych wielkościach, fot. VERPAN

Kultowe krzesła zaprojektowane przez Pantona miały niekonwencjonalne oparcia i nogi, a lampy, które również tworzył, oryginalne kształty, co w latach 50. budziło niemałą konsternację.

Lampa Fun 1VM. Wielu uważa kolekcję Fun za jedno z największych arcydzieł Vernera Pantona w dziedzinie projektowania oświetlenia. Ma stalową nierdzewną konstrukcję i zawieszki z masy perłowej. Występuje w wersji podłogowej, stołowej i wiszącej, fot. VERPAN

W latach 60. i 70. Verner Panton zaczął projektować całe przestrzenie, swego rodzaju immersyjne wnętrza, w których królowały barwne hipnotyczne wzory tekstyliów oraz futurystyczne projekty mebli i oświetlenia. Verner obdarzony był wyjątkowym wyczuciem kolorów. Miały one budzić radość i poprawiać jakość życia. Ta moc kolorów właśnie już na zawsze będzie się kojarzyć z nazwiskiem Panton.

Nazwa krzesła Cone Chair wywodzi się bezpośrednio z jego kształtu - korpus ma formę odwróconego stożka. Ten wyjątkowo wygodny fotel projektu Vernera Pantona jest zamontowany na eleganckiej obrotowej podstawie ze stali nierdzewnej, fot. VITRA

– Mam szczęście, że każdego dnia otaczają mnie idee i filozofie mojego ojca, przypominające mi o jego wyrafinowanym poczuciu humoru i wizji – mówi Carin.

Celem Vernera Pantona było zaprojektowanie wielofunkcyjnego, mobilnego mebla, który sprawdzi się w wielu sytuacjach. W 1963 roku powstał stolik Barboy z trzema praktycznymi szufladami wykonany z formowanej płyty mdf, fot. VERPAN

– Myśl o jego setnych urodzinach wydaje się surrealistyczna. W moich wspomnieniach pozostaje kreatywnym, młodym i nieskończenie ciekawym człowiekiem, którym zawsze był i jest. Czuję głęboką dumę, że jego kreatywność wciąż trwa sto lat po jego narodzinach.

Autor
Verner Panton - wizjoner z Danii, który zachęcał do używania kolorów
Monika Utnik
Dziennikarka, wieloletnia redaktorka pism wnętrzarskich, absolwentka polonistyki i italianistyki Uniwersytetu Warszawskiego, autorka książek dla dzieci. Zadebiutowała...