Mahoniowi od stuleci towarzyszy aura luksusu, mahoniowca. W kolejnym stuleciu, wraz z rozwojem żeglugi elegancji i dobrego rzemiosła. Jego głęboka, ciepła barwa, charakterystyczny rysunek słojów i wyjątkowe właściwości sprawiły, że drewno to stało się jednym z najbardziej cenionych materiałów w historii meblarstwa. Mahoniowe stoły, sekretarzyki, komody i krzesła zdobiły wnętrza arystokratycznych rezydencji, a z czasem także mieszczańskich domów. Mahoń jest też cenionym materiałem przez lutników. Wykorzystuje się go do budowy instrumentów smyczkowych oraz gitar.
Mahoń - najsilniej chroniony gatunek drewna tropikalnego na świecie
Drewno to stało się symbolem statusu i wyrafinowanego gustu. Mahoniowce, z których pozyskuje się drewno mahoniowe, rosną przede wszystkim w Ameryce Środkowej, na Karaibach i w północnej części Ameryki Południowej. Mahoń z Hondurasu i Ameryki Środkowej, który zawsze uważano za cenny, jest w tej chwili dostępny bardzo rzadko. Rosnące zapotrzebowanie na mahoniowe drewno prowadziło do wycinania coraz większych obszarów lasów tropikalnych.
Dzisiaj to najsilniej chroniony gatunek drewna tropikalnego na świecie. Z powodu ograniczeń eksportowych większość legalnego surowca pochodzi obecnie ze ściśle kontrolowanych plantacji certyfikowanych. Co za tym idzie ceny mahoniu osiągają astronomiczne sumy.
Meble mahoniowe - symbol luksusu
Nie bez powodu więc mało kiedy spotkamy współczesne mahoniowe meble w przystępnych cenach, natomiast antyki - owszem. Historia popularności mahoniu zaczyna się około 500 lat temu. Kiedy w XVI wieku pierwsi hiszpańscy kolonizatorzy przybyli na Karaiby, zobaczyli, że tubylcy robią łodzie z drewna mahoniowca.
W kolejnym stuleciu wraz z rozwojem żeglugi i handlu kolonialnego, mahoń stosowano do celów czysto użytkowych. Wzorem rdzennych plemion używano go do budowy okrętów, bo był mało podatny na szkodniki, paczenie i pękanie, odporny na odkształcenia i butwienie. Do dziś mahoń jest używany do produkcji luksusowych jachtów i motorówek.
Wiek XVIII i XIX przyniósł nowe zastosowanie dla mahoniu. Okazało się bowiem, że to niezwykle atrakcyjny materiał dla stolarzy, ponieważ łączył trwałość ze stosunkowo łatwą obróbką. Drewno mahoniowe dobrze poddawało się toczeniu, rzeźbieniu i polerowaniu, a jego naturalna powierzchnia często była tak dekoracyjna, że nie wymagała intensywnego zdobienia. Drzewo mahoniowiec wykorzystywano jako lity materiał lub pozyskiwano z niego fornir.
Piękny kolor mahoniu - czerwonobrązowe drewno
Nie bez znaczenie był jego kolor. Świeżo obrobione drewno mahoniowe może mieć jaśniejszą, różowawą lub czerwonawą tonację. Z czasem ciemnieje, nabierając charakterystycznego, szlachetnego odcienia brązu z czerwonymi refleksami.
Kolor drewna mahoniowego zależy przede wszystkim od konkretnego gatunku drzewa, wieku drewna, jego naturalnego środowiska oraz ekspozycji na światło i powietrze. Mahoń amerykański (Swietenia), uznawany za mahoń właściwy, ma głęboki, złocisto- lub czerwonobrązowy odcień. Najbardziej ceniony mahoń kubański charakteryzuje się bardzo ciemną, nasyconą barwą. Z kolei mahoń afrykański, często nazywany mahoniem sapeli, ma barwę różowocynamonową, która z czasem przybiera odcień głębokiej czerwieni z ciemnobrązowymi, pasiastymi refleksami.
Kariera mahoniu nabrała szybkości wraz z pojawieniem się na scenie meblarskiej Thomasa Chippendale’a, jednego z najbardziej wpływowych projektantów i stolarzy epoki późnego baroku. Mahoń idealnie odpowiadał jego zamiłowaniu do eleganckich i wyrafinowanych, a jednocześnie funkcjonalnych form. Znakomicie nadawał się do robienia dekoracyjnych detali. Mahoniowe meble były oznaką prestiżu.
Drewno mahoniowe doskonale współgrało z mosiądzem, szkłem, skórą i ciężkimi tkaninami, co sprawiło, że meble utożsamiano z bibliotekami, gabinetami i reprezentacyjnymi salonami.
Mahoniowa historia to opowieść o drewnie, które przemierzyło ocean, trafiło do arystokratycznych wnętrz, stało się symbolem luksusu, a potem na pewien czas ustąpiło miejsca nowocześniejszym materiałom. O drewnie, które dzięki swojej trwałości przeżyło wiele stuleci. Świadczy o tym Katedra Najświętszej Maryi Panny od Wcielenia w Santo Domingo na Dominikanie, w której wnętrzach wiele elementów wyrzeźbiono w mahoniu - czerwonobrązowe drewno po ponad 500 latach, w trudnym i wilgotnym klimacie, zachowało się w doskonałym stanie.
