Muzeum Bruce'a Springsteena to nie tylko opowieść o słynnym gitarzyście, ale o amerykańskiej muzyce w ogóle. Muzeum powstało na kampusie uniwersyteckim, na którym miał miejsce pierwszy koncert artysty. Oficjalnie zostało otwarte 13 czerwca 2026 roku.
Pewnego popołudnia 11 maja 1969 roku grupa muzyków rockowych wyszła na scenę podczas festiwalu muzycznego odbywającego się na kampusie Uniwersytetu Monmouth. Frontmanem lokalnego zespołu Child był dwudziestolatek o imieniu Bruce Springsteen. Jak donosiła studencka gazeta, był to „dziki, oszałamiający koncert”.
Springsteen osiągnął międzynarodową sławę i dzisiaj uważany jest za jednego z najbardziej wpływowych żyjących amerykańskich muzyków, z 20 nagrodami Grammy, w tym Narodowym Medalem Sztuki od prezydenta Joe Bidena. Ale echa tego wczesnego występu wciąż rozbrzmiewają na kampusie dzięki nowo otwartym muzeum i centrum badawczego, poświęconego dziedzictwu Springsteena.
Centrum Muzyki Amerykańskiej im. Bruce'a Springsteena - budynek gawędziarza
Centrum Muzyki Amerykańskiej im. Bruce'a Springsteena, zaprojektowane przez nowojorską firmę CookFox Architects, to opowieść tocząca się zarówno we wnętrzach muzeum, jak i na zewnątrz. Architekt Rick Cook nie uważał się za wielkiego fana Bruce’a przed podjęciem się projektu. Stopniowo jednak uległ urokowi piosenkarza i autora tekstów. - Zakochałem się w Bruce'ie jako wielkim amerykańskim gawędziarzu. W swej istocie architektura to przecież także opowiadanie historii – mówi Cook.
Budynek, położony we wschodnim narożniku kampusu Uniwersytetu Monmouth (zaledwie milę od skromnego, niebieskiego bungalowu, w którym Springsteen skomponował "Born to Run"), wygląda jak muskularne, dwukondygnacyjne, prostoliniowe pudełko, które po zarośnięciu krajobrazu będzie niemalże unosić się nad łąką. Jego powierzchnia to 2790 metrów kwadratowych. Choć bryła jest prosta, budynek przesiąknięty jest historią Springsteena, od żaluzji z kortenowskiej stali, które przywodzą na myśl robotnicze korzenie muzyka, po drzewo przy wejściu do muzeum, nawiązujące do majestatycznego buka Copper Beech, który rósł w domu rodzinnym Springsteena w Freehold w stanie New Jersey. Co najważniejsze, rampa z desek prowadząca do głównego wejścia stanowi analogię do promenady w Asbury Park, gdzie Springsteen po raz pierwszy pojawił się na scenie muzycznej.
Muzeum Springsteena - dziennikarz o artyście
Kolekcja muzealna miała skromne początki - wywodzi się z Archiwum Bruce'a Springsteena oraz zbioru przedmiotów i pamiątek przekazanych przez fanów Springsteena i jego zespołu E Street Band. Początkowo licząca 15 000 eksponatów kolekcja była przechowywana w Bibliotece Publicznej Asbury Park; w 2011 roku Uniwersytet Monmouth nabył kolekcję i umieścił ją w małym domu na terenie swojego kampusu. Jednak wraz z jej rozwojem stało się jasne, że potrzebuje ona bardziej odpowiedniego miejsca.
Wtedy na scenie pojawił się Bob Santelli, absolwent Monmouth i doświadczony dziennikarz muzyczny. W latach 70. XX wieku, jako początkujący reporter muzyczny, zaczął śledzić karierę Springsteena. - W pewnym momencie padł pomysł, żeby pamiątki i archiwa Bruce'a trafiły do Smithsonian Institution lub Biblioteki Kongresu. Jednak kultowy artysta jest tak bardzo utożsamiany ze stanem New Jersey, że nikt nie śmiał nawet o tym pomyśleć - mówi Santelli. Wkrótce został on wybrany na dyrektora wykonawczego, który cały projekt muzeum miał zapiąć na ostatni guzik. - Springsteen nie był pewny co do muzeum poświęconego swojej twórczości, ale kiedy okazało się, że będzie ono rozszerzone o historię muzyki amerykańskiej w ogóle, dał projektowi zielone światło - wspomina Santelli.
Muzeum Springsteena - audytorium w roli głównej
Po wejściu do muzeum oczom zwiedzających ukazuje się przestronne atrium zbudowane z drewna - to kolejny ukłon w stronę historycznych fabryk i młynów New Jersey. Na parterze znajdują się sklep z pamiątkami i punkt informacyjny, a także audytorium i galerie.
Audytorium stanowi jeden z najodważniejszych projektów architektonicznych budynku. Może gościć projekcje filmowe, wykłady i oczywiście występy muzyczne. Drobne detale nawiązują do wizerunku Springsteena: podłoga jest z ciętego drewna, a siedzenia obite tkaniną w kolorze jeansu.
Po obejrzeniu w audytorium filmu instruktażowego zwiedzający są kierowani do galerii na południowym krańcu budynku, których ekspozycje poświęcone są ewolucji amerykańskiego kanonu muzycznego. W szeregu witryn możemy przyjrzeć się wyjątkowym skarbom: od butów Franka Sinatry, przez gitarę Prince'a, po kostium Lady Gagi. Specjalna ekspozycja "Chimes of Freedom: Protest, Patriotism and the Power of Song" ("Dzwony wolności: protest, patriotyzm i siła pieśni") podkreśla zdolność muzyki do stymulowania zmian – na wystawie znajdują się między innymi teksty piosenek Woody'ego Guthrie'ego "This Land Is Your Land" i "Streets of Minneapolis" Springsteena.
Muzeum Springsteena - salon Bruce'a
Drugie piętro jest niemal w całości poświęcone Springsteenowi i historii E Street Band, z ekspozycjami obejmującymi odtworzony salon Springsteena w Rumson w stanie New Jersey oraz salę odsłuchową, w której odbywają się koncerty na żywo. Wśród wystawionych przedmiotów znajdują się: pierwsza piosenka Springsteena napisana w 1967 roku, gdy był nastolatkiem, nagrody Grammy, album z wycinkami prasowymi przechowywanymi przez matkę artysty oraz kultowe niebieskie dżinsy i biały T-shirt z okładki płyty "Born in the USA".
Oddzielna część mieści centrum badawcze muzeum, w którym znajdują się przestrzenie do nauki, słuchania i przechowywania materiałów archiwalnych. Zwiedzający mogą umówić się na wizytę, aby obejrzeć eksponaty z kolekcji, która liczy obecnie ponad 30 000 obiektów.
- W internecie można znaleźć mnóstwo informacji, ale muzeum ma na celu zapewnienie czegoś więcej: namacalnego kontaktu z historią - mówi Santelli. Dyrektor przewiduje, że muzeum przyciągnie zarówno zagorzałych fanów Springsteena, jak i koneserów muzyki. Najbardziej interesuje go jednak wpływ, jaki centrum będzie miało na osoby spoza kręgu muzycznego.
