Elementy wyposażenia pokoju dla seniora powinny być dobierane w przemyślany sposób, aby zminimalizować ryzyko urazów. Priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa poprzez eliminowanie czynników mogących przyczynić się do powstania kontuzji.
Sypialnia dla osoby starszej po powrocie ze szpitala: kiedy wystarczy modernizacja, a kiedy kompleksowy remont
Z reguły to rodzina angażuje się w konieczność przeorganizowania lub remontu mieszkania, kiedy w grę wchodzą inne niż do tej pory wymagania, wynikające ze stanu zdrowia bliskiego członka rodziny. Konieczność modernizacji mieszkania seniora wynika często z sytuacji, kiedy trafia on do szpitala. To wymagający moment dla całej rodziny, rodzący wiele pytań o to, jak przygotować mieszkanie na powrót bliskiej osoby ze szpitala w kontekście zmiany jego sprawności. Punktem wyjścia powinna być ocena stanu zdrowia i określenie potrzeb seniora. Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, czy osoba bliska wymaga profesjonalnego wyposażenia medycznego, czy wystarczy tylko dostosować istniejące elementy do jej aktualnych wymagań. Rynek sprzętu medycznego jest bardzo zróżnicowany, dlatego wybór właściwego rozwiązania może czasem stanowić wyzwanie. Warto w takiej sytuacji skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą, który pomoże wybrać sprzęt odpowiadający aktualnym potrzebom. Dobrze jest również postawić na rozwiązania, które można w przyszłości dostosować do zmieniającego się stanu zdrowia i poziomu sprawności oraz mobilności.
Podłoga w sypialni seniora
WHO wskazuje m.in. nierówne lub śliskie podłoża jako istotne czynniki ryzyka upadków u osób starszych. Podłoga powinna być zatem pozbawiona progów, uskoków i luźnych elementów, generujących ryzyko potknięcia. Powinna również wykazywać właściwości antypoślizgowe, aby ograniczyć ryzyko poślizgnięcia i upadku, sprawdzą się zatem wszelkie podłoża matowe i lekko fakturowane. Dodatkowymi zaletami będą łatwość czyszczenia i wodoodporność, ponieważ spożywanie posiłków oraz zabiegi pielęgnacyjne mogą powodować szybsze zabrudzenie powierzchni posadzki. Równie ważne jest, aby była ciepła w odbiorze, ale lepiej nie stosować dywaników, na których osoba z osłabioną mobilnością może się poślizgnąć. Nawet dywaniki z gumowanym spodem mogą się zawinąć i spowodować upadek podczas chodzenia. Sprawdzą się wysokiej jakości panele winylowe, odpowiednio dobrane panele laminowane i trwała wykładzina winylowa. Okładziny powinny charakteryzować się wysoką klasą ścieralności (minimum AC5) i właściwościami antypoślizgowymi (R10, R10B lub R11). Powierzchnia posadzki ma zapewnić bezpieczeństwo użytkowania i być odporna na korzystanie z urządzeń medycznych, ułatwiających poruszanie typu laska, chodzik lub wózek. Jeśli senior preferuje miękkie podłoże, można zastosować duży dywan lub pozbawioną łączeń wykładzinę z krótkim gęstym runem, lub pętelkową, koniecznie przyklejoną do podłoża.
Ściany w pokoju osoby starszej
Warto postawić na jasne, neutralne kolory ścian, które będą przyjemne dla oka i sprawią, że pomieszczenie wyda się bardziej przestronne i jasne. W połączeniu z kontrastową podłogą i meblami ułatwią dostrzeżenie przeszkód po zmroku. Dobrym rozwiązaniem są farby odporne na szorowanie (klasa 1 lub 2 odporności na szorowanie na mokro), aby można było łatwo zmyć ewentualne zabrudzenia. W szczególnych przypadkach można rozważyć przyklejenie paneli tapicerowanych na ścianach wokół łóżka, aby ograniczyć ryzyko urazu na skutek uderzenia głową, ręką lub nogą w przegrodę.
Zadbaj o bezpieczeństwo: zabezpieczenie ostrych krawędzi
Pomimo dołożenia wszelkich starań i zastosowania antypoślizgowego podłoża, wypadki się zdarzają i najczęściej wynikają one z ograniczonej mobilności, utraty równowagi lub osłabionego wzroku osoby starszej, dlatego warto zadbać o zabezpieczenie twardych i ostrych krawędzi w sypialni. Nie chodzi o to, aby stworzyć całkowicie wyściełaną przestrzeń, a raczej zadbać o zabezpieczenie newralgicznych miejsc typu ostre krawędzie i narożniki mebli, wnęk ściennych i grzejników. Warto w tym celu wykorzystać pianki antyuderzeniowe oraz miękkie nakładki na narożniki i krawędzie z silikonu lub pianki EVA. Najważniejszą zasadą jest ustawienie mebli w taki sposób, aby nie znajdowały się w przejściach i na drodze traktów komunikacyjnych, co ograniczy ryzyko potknięcia.
Strefa spania: komfortowe łóżko dla seniora
Barierki i uchwyty do łóżka dla seniora
Jeśli starsza osoba porusza się i funkcjonuje samodzielnie, ale z racji wieku pojawiają się schorzenia i dolegliwości, utrudniające codzienne wstawanie, można pomóc jej, montując łóżkowe barierki, poręcze i podpory do istniejącej ramy łóżka. Ułatwią one podnoszenie się i mogą zapobiec wypadnięciu z łóżka podczas snu. Ich wybór powinien zależeć od indywidualnych wymagań i sprawności seniora, a także konstrukcji łóżka. Dobrze sprawdzają się modele zamontowane na stałe do ramy, które za pomocą przycisku łatwo można złożyć wzdłuż ramy w bok lub opuścić w dół, umożliwiając łatwe wstanie z łóżka w każdym momencie. Dostępne są też mobilne uchwyty w kształcie litery L, dające podparcie podczas wstawania. Dolną część barierki wkłada się między stelaż i materac i jest ona podtrzymywana na miejscu ciężarem materaca oraz ciała osoby leżącej. W każdym momencie można ją wyjąć, schować lub przesunąć w inne miejsce łóżka.
Podwyższenie łóżka dla seniora
Wygodne łóżko powinno posiadać optymalną wysokość. Przed zakupem łóżka najlepiej wykonać test. Jeśli stopy osoby siedzącej w całości przylegają do podłogi, a kolana ugięte są pod kątem, umożliwiającym swobodne podniesienie się, wysokość łóżka jest odpowiednia. Jeśli łóżko jest za niskie, nie trzeba go wymieniać, ponieważ istnieją sposoby na jego podwyższenie.
- Podstawki podwyższające do łóżka: to podkładki wykonane z twardego tworzywa, które nałożone na nogi łóżka lub podłożone pod łóżko, podwyższą je o kilka, a nawet kilkanaście centymetrów.
- Wymiana nóżek w meblu na wyższe.
- Wyższy materac: można wymienić materac na wyższy, wybierając jednocześnie bardziej komfortowy i wygodny.
- Dodatkowy materac nawierzchniowy (topper): to materac, który zostaje nałożony na już istniejący, zwiększając nie tylko wysokość, ale również komfort użytkowania. Dostępne są w wysokościach od 3 do nawet kilkunastu centymetrów.
Łóżko rehabilitacyjne dla osoby leżącej
Kiedy zwykłe łóżko nie zapewnia bezpieczeństwa i komfortu, warto pomyśleć o profesjonalnych rozwiązaniach, czyli łóżku rehabilitacyjno-pielęgnacyjnym. Przyda się, jeśli senior spędza w łóżku większość dnia i ma trudności ze zmianą pozycji, wstawaniem i siadaniem. Najczęstszą sytuacją, skłaniającą nabycia takiego sprzętu jest pojawienie się konieczności stałej opieki, wtedy opiekun powinien mieć nieograniczony dostęp do podopiecznego po obu stronach łóżka. Dobór modelu łóżka powinien uwzględniać indywidualne potrzeby użytkownika oraz zakres sprawowanej opieki. Może być wyposażone w koła z hamulcami i blokadą, elektryczną regulację wysokości leża, regulację strefy nóg i oparcia pleców, opuszczane barierki, wysięgnik z trójkątem ułatwiającym wstawanie i materac przeciwodleżynowy. Zakup łóżka rehabilitacyjnego to spory wydatek - od 3000 zł do nawet kilkunastu tysięcy w zależności od modelu i zastosowanego wyposażenia. Ale można taki model wynająć w wypożyczalni sprzętu medycznego. Koszt wypożyczenia łóżka dla osoby leżącej z reguły nie przekracza 200 zł miesięcznie.
Urządzanie sypialni seniora: jaką wybrać materaca?
Materac powinien przede wszystkim zapewnić maksymalny komfortu snu, odpowiednie podparcie kręgosłupa oraz odciążenia stref bólowych.
Jaka twardość materaca dla seniora?
Poziom twardości dobiera się do wagi użytkownika. Przykładowo dla osoby ważącej 60-80 kg zalecaną twardością materaca jest materac miękki, czyli H2, przy wadze 80-100 kg miękki/średniotwardy H2/H3, natomiast dla użytkownika o wadze 100-120 kg z reguły kupuje się materac średniotwardy H3. To zalecenia, a nie normy, dlatego dobrze jest samodzielnie przetestować materac i sprawdzić, czy jest wygodny i zapewnia łatwą zmianę pozycji.
Inną opcją jest zakup materaca dwustronnego o dwóch różnych poziomach twardości, co daje możliwość wyboru odpowiedniejszej strony już w domu. Takie rozwiązanie sprawdza się, kiedy kupujemy materac przez internet i nie mamy możliwości bezpośredniej "przymiarki".
Jaki rodzaj materaca: kieszeniowy czy piankowy?
Zarówno model piankowy, jak i kieszeniowy może stanowić wygodny materac i oba sprawdzają się w przypadku starszych osób. Materac piankowy sprawdzi się w większości regulowanych łóżek. Zapewnia bardzo dobre dopasowanie do ciała i odciążenie punktów nacisku. Może być wygodny dla osób, cierpiących na ból bioder lub kolan i często śpiących na boku, ponieważ otula ciało i dobrze się dopasowuje. Jest też lekki i łatwy do obracania.
Materac kieszeniowy - tylko niektóre modele mogą być stosowane w leżach regulowanych. Nie daje efektu zapadania i zapewnia sprężyste i stabilne podparcie oraz łatwość zmiany pozycji podczas snu oraz wstawania. Jest cięższy od materaca piankowego. W przypadku starszej osoby, która cierpi na bóle kostno-stawowe warto rozważyć model z wierzchnią warstwą (5-8 cm) z pianki termoelastycznej, zwanej visco, która reaguje na ciepło i nacisk ciała. Pod wpływem ciepła pianka staje się bardziej miękka w miejscach większego nacisku, ograniczając ucisk chorych miejsc.
Profilaktyka przeciwodleżynowa: materac przeciw odleżynom
W przypadku osób z ograniczoną możliwością samodzielnej zmiany pozycji, spędzających większość czasu w łóżku dobrze jest zainwestować w model przeciwodleżynowy. Na rynku można spotkać rodzaje, różniące się sposobem redystrybucji nacisku na ciało. W zależności od konstrukcji można kupić materace wykonane ze specjalnie profilowanych pianek, materace z pianki termoelastycznej oraz pneumatyczne z komorami powietrznymi. Ich zadaniem jest zmniejszanie i okresowa zmiana nacisku na tkanki, w szczególności najbardziej narażone na odleżyny części ciała. Przeciwodleżynowe materace piankowe wykorzystują specjalne pianki, które rozkładają nacisk na większą powierzchnię. Przykładowo wysokiej jakości pianka Visco/HR o konstrukcji odciążającej może pełnić funkcję powierzchni przeciwodleżynowej, jednak decydują o tym parametry i konstrukcja całego materaca.
Funkcjonalne oświetlenie w sypialni seniora z czujnikiem ruchu
W każdej sypialni warto zastosować kilka źródeł światła. Oświetlenie sufitowe równomiernie oświetli całe pomieszczenie. Dobrze sprawdzi się lampa sterowana pilotem, którym z pozycji leżącej można włączyć i wyłączyć światło. Kolejnym źródłem światła jest lampka nocna, dostępna na wyciągnięcie ręki. Warto wybrać model dotykowy, czyli najłatwiejszy w obsłudze lub lampkę z łatwo dostępnym włącznikiem albo sterowaną pilotem. Najważniejsze, aby obsługa była prosta i nie wymagała skomplikowanych czynności. Dobrym uzupełnieniem są lampki z czujnikiem ruchu, włączające się pod wpływem wykrycia obecności. Można umieścić je w pobliżu miejsca spania oraz wzdłuż drogi, prowadzącej do drzwi i łazienki.
Jak urządzić sypialnię seniora: meble pomocnicze
Zaprojektowanie sypialni osoby z wyjątkowymi wymaganiami skupia się na funkcjonalności, dlatego ważny jest łatwy i bezpieczny dostęp do niezbędnych rzeczy. Meble powinny być ustawione tak, aby zapewnić bezpieczne szerokie przejście i nie utrudniać poruszania się po pokoju. Zamiast dużej szafy z trudno dostępnymi umieszczonymi wysoko półkami, warto rozważyć obszerną komodę z szufladami i półkami.
Szafka nocna powinna być stabilna i pozbawiona ostrych narożników, lepiej sprawdzą się zaokrąglone krawędzie i blat na wysokości dostępnej z łóżka, aby móc łatwo sięgnąć po najpotrzebniejsze rzeczy. Jeśli osoba starsza spędza dużo czasu w łóżku, przydatnym rozwiązaniem może być stolik pomocniczy, na którym umieści książkę, okulary, czy pilot do telewizora. W zależności od potrzeb można wybrać model na kółkach, z możliwością wsunięcia blatu nad łóżko lub z regulowaną wysokością. Dodatkowe miejsca do przechowywania mogą zapewnić również tekstylne wiszące półki, kieszenie i organizery zamontowane w łatwo dostępnym miejscu w pobliżu miejsca spania. Dla wygody osoby starszej dobrze jest stosować zasadę, że rzeczy najczęściej stosowane powinny znajdować się pomiędzy wysokością pasa i ramion, aby ograniczyć konieczność schylania się i sięgania na dużą wysokość.
Sprzęt medyczny i pomocniczy, który przyda się seniorowi
Wyposażenie sypialni w dodatkowy osprzęt pomocniczy czasem jest koniecznością, jednak częściej wynika z troski o wygodę. Dobór konkretnego sprzętu zależy od kondycji seniora, jednak przy trudnościach związanych ze zmianą pozycji zawsze warto zamontować przy łóżku wiszący uchwyt lub wysięgnik z trójkątem, pomagający podnieść się z pozycji leżącej do siedzącej. Podczas dłuższego siedzenia może być potrzebny niski stołeczek pod nogi lub podnóżek. Dobrym wyborem jest model tapicerowany, aby nie uciskał łydek, ponieważ ucisk może być niewygodny i wpłynąć na krążenie. Przy problemach z ograniczonej sprawności ruchowej wartym rozważenia rozwiązaniem jest zakup stabilnego balkonika z regulacją wysokości i antypoślizgowymi uchwytami. W szczególnych przypadkach, kiedy samodzielne dojście do łazienki jest utrudnione i wiąże się z ryzykiem upadku, warto wyposażyć sypialnię w przenośną toaletę przyłóżkową.
Aranżacja przytulnej sypialni dla osób o wyjątkowych potrzebach: wyższy fotel, tekstylia i dodatki
Każdy człowiek ma swoje przyzwyczajenia i ulubione przedmioty. Nie pozbawiajmy ich seniora w imię troski. To oczywiste, że przesłanką są dobre intencje, jednak łatwo przesadzić i stworzyć wnętrze przypominające szpitalną salę zamiast domowej przestrzeni. Warto zadbać o komfort i indywidualne potrzeby, umieszczając w sypialni wygodny wyższy fotel z podłokietnikami, niewielką biblioteczkę oraz miękkie poduszki, pełniące funkcję podpór pod plecy. Przytulny efekt pomogą uzyskać ciepłe kolory: beże, brązy, delikatna zieleń i jasne drewno. Nie trzeba rezygnować z ulubionych dekoracji. Rodzinne zdjęcia na komodzie, ulubiony obraz nad łóżkiem, dekoracyjny zegar pomagający orientować się w porze dnia, książki i rośliny uprzyjemnią wypoczynek i wprowadzą element przytulności.
Sypialnia dla seniora: podsumowanie
Aranżacja sypialni dla osoby w starszym wieku powinna skupiać się na osiągnięciu maksymalnego komfortu snu i odpoczynku, czyli doborze mebli i dodatków w taki sposób, aby senior mógł wygodnie i swobodnie z nich korzystać. Wpływ na komfort mają również wszelkie usprawnienia, wspomagające poruszanie się, ale też gwarantujące prywatność, ciszę i spokój.
