Dąb często bywa świadkiem historycznych wydarzeń. Jego masywny pień przypomina o niezwykłej zdolności przyrody do przetrwania setek lat. Przez tysiąclecia wierzono, że dąb jest drzewem dialogu między niebem (korona), ziemią (pień) i piekłem (korzenie). W ludowych wyobrażeniach o wszechświecie stał zawsze w jego centrum. Dlatego dąb utożsamiany był z tym, co pewne i stałe, co niezłomne i wytrwałe.
Dąb - znaczenie w kulturze i wierzeniach
Dla wielu kultur dąb kojarzył się z mądrością. To właśnie z szumu liści dębu wyrocznia w Dedonie, miejscu kultu w starożytnej Grecji, odczytywała przyszłość, którą bogowie przeznaczyli królom, wojownikom i prostym ludziom. U dawnych Słowian pod dębem odbywały się sądy, co było związane z wiarą, że zapadające tam wyroki oddają boskie myśli. Dąb był więc święty i jako takiemu należał się mu szacunek.
Dąb i pioruny - dlaczego to w niego uderzają najczęściej?
Drzewo to budziło ogromny respekt również z innego powodu. Dąb utożsamiano bowiem z bogami nieba, piorunów i błyskawic: z greckim Zeusem, nordyckim Thorem, germańskim Donarem, słowiańskim Perunem. Nie jest to bezzasadne, bo statystycznie to w dęby najczęściej uderzają pioruny. Dzieje się tak nie tylko ze względu na ich wysokość, ale również dlatego, że drzewa te mają głęboko spękaną korę, w której z łatwością gromadzi się wilgoć, a ta, jak wiadomo, jest dobrym przewodnikiem elektrycznym.
Właściwości kory dębu
Dąb, zwykle kojarzony z siłą, potęgą i bezsporną władzą, miał jednak też łagodniejsze oblicze. Dla starożytnych Rzymian był drzewem, które chroni i otacza „matczyną” opieką. Galasy, czyli narośla na liściach zwane „jajami węża”, noszono jako talizmany przynoszące pomyślność, a także płodność. W polskich wierzeniach ludowych oparcie się o dąb dawało zdrowie i uśmierzało ból (dziś wiemy, że kora dębowa działa przeciwzapalnie i antyseptycznie), a noszenie w kieszeni żołędzi zapobiegało starzeniu się. To połączenie pierwiastka męskiego i żeńskiego stanowiło o boskiej doskonałości dębu.
Jaki jest najstarszy dąb w Polsce?
Magia i tajemniczość drzewa sprawiała, że wśród Rzymian panował zakaz ścinania dębów. Również w Polsce w XIV wieku weszły w życie Statuty Kazimierza Wielkiego przypisujące kary za ścięcie dębiny w nie swoim lesie, co czyniło nasz kraj pionierem wśród państw europejskich w ochronie przyrody. Dzięki temu możemy dzisiaj podziwiać potężne dęby w Puszczy Białowieskiej. Najstarsze polskie okazy dębów mają około 800 lat, jak dąb Rus z Rogalina czy Dąb Bażyńskiego. Słynny dąb Bartek, wbrew obiegowym opiniom, jest więc przy nich młodzieniaszkiem, bo jego wiek szacuje się na maksimum 670 lat. Na marginesie, wśród drzew tylko dęby noszą imiona.
Dąb - drzewo życia
Dąb rośnie wzwyż przez około 200 lat, a następnie przez kolejne wieki zwiększa głównie obwód pnia. Jego drewno jest twarde i odporne na wodę, dlatego od zawsze budowano z niego fortece, okręty, podłogi czy ogromne beczki na wino. Ta siła dębu, stawiająca opór burzom i wiatrom, jest godna podziwu. Żadne inne drzewo nie uruchamia tylu myśli, tylu ugruntowanych w naszej cywilizacji symboli i skojarzeń. Gdy uświadomimy sobie, że drzewo to było świadkiem niejednego historycznego zdarzenia, świadkiem samotnikiem, przeszywa nas dreszcz, jakbyśmy brali udział w misterium. W istocie, w górującym nad polami samotnym dębie jest coś magicznego.
Dąb w aranżacji wnętrz
Dąb to ceniony gatunek drewna wykorzystywany do produkcji mebli i materiałów wykończeniowych.
Drewno dębowe we wnętrzach idealnie sprawdza się na podłodze. Jest twarde i trwałe. Dębowe posadzki pięknie się starzeją i są bardzo eleganckie. Drewno dębowe ma umiarkowane usłojenie i ciepły kolor, który z wiekiem ładnie ciemniej.
