Otwarta przestrzeń, malownicze belki, cegła, kreatywne możliwości aranżacji wnętrza - adaptacja stodoły na dom m.in. z tych powodów cieszy się coraz większą popularnością. Takie rozwiązanie stanowi ciekawą alternatywę dla budowy nowego lokum od zera. Wiąże się to jednak z licznymi wyzwaniami, a przede wszystkimi formalnościami. Dotyczą one adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne, co jest dość złożonym procesem.

Warto zacząć od tego, że mówimy o budynku, który w oryginalnej formie nie jest przeznaczony do zamieszkania. Konieczne jest zatem jego odpowiednie przystosowanie, a zwłaszcza efektywne ocieplenie, projekt wnętrz z podziałem na pomieszczenia bądź strefy funkcjonalne, aż wreszcie doprowadzenie wszystkich potrzebnych instalacji.

Adaptacja budynku - od czego zacząć?

Kluczową kwestią na starcie jest sprawdzenie tego, czy w przypadku danego budynku gospodarczego w ogóle jest możliwe przekształcenie go na cele mieszkalne. Najlepiej dowiedzieć się o tym w urzędzie gminy (bądź miasta) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Mówi on m.in. na tym, na jakie cele przeznaczona jest działka i czy dopuszcza się tam budowę (a w tym przypadku - przebudowę) obiektów mieszkalnych.

Adaptacja stodoły na dom, Stany Zjednoczone, Carney Logan Burke Architects, fot.Audrey Hall Photography

Nie zawsze jednak taki plan jest uchwalony. Wtedy należy wystąpić do urzędu z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. To pozwoli upewnić się w tym, czy adaptacja stodoły na dom jest w ogóle możliwa z punktu widzenia prawnego. Takie warunki zabudowy, podobnie jak miejscowy plan, opisują też bardziej szczegółowo możliwą zabudowę, informując m.in. o liczbie kondygnacji, kubaturze czy typie dachu.

Druga ważna sprawa to sam stan budynku. Nie w każdym wypadku stodołę da się sprawnie przekształcić w dom. Zależy to chociażby od kondycji fundamentów, ścian, elementów konstrukcyjnych. Taka inwentaryzacja budynku poprzedza przygotowanie właściwego projektu przebudowy stodoły - jednego z niezbędnych elementów całego przedsięwzięcia.

Wnętrze stodoły zaadaptowanej na dom, Stany Zjednoczone, Carney Logan Burke Architects, fot.Audrey Hall Photography

Dom ze stodoły krok po kroku, czyli niezbędne formalności

Adaptacja stodoły na dom wiąże się z przebudową obiektu, co wymaga stosownej zgody - a tę wydaje starostwo powiatowe. Do tego zaś potrzebny jest projekt przebudowy stodoły, który musi być wykonany przez specjalistę - architekta z uprawnieniami. Ramy możliwości projektowych określane są przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego bądź wydane warunki zabudowy. Co powinno znaleźć się w takim projekcie? Składa się on z dwóch części: opisowej (technicznej) oraz rysunkowej. Ta pierwsza zawiera m.in.:

• informacje na temat nowego przeznaczenia budynku;

• opis obiektu (powierzchnia, kubatura, wymiary, liczba kondygnacji);

• charakterystykę konstrukcji i materiałów;

• informacje na temat przyłączy i instalacji (prąd, woda, gaz itd.).

Z kolei część rysunkowa powinna przedstawiać przede wszystkim:

• rzuty poziomów i przekroje budynku;

• elewacje widocznych ścian;

• najważniejsze elementy techniczne oraz ogólnobudowlane. Rysunki muszą też wyróżniać stan istniejący, jeśli adaptacja stodoły na dom wiąże się z przebudową, rozbudową lub nadbudową budynku.

Metamorfoza starej stodoły, Furman + Keil Architects, fot. María Francisca González

Przekształcenie stodoły w praktyce - domowe instalacje

Projekt architektoniczny ściśle powiązany jest m.in. z instalacjami, które są konieczne do celów mieszkalnych. Tu pojawia się kwestia tzw. uzbrojenia działki, czyli obecności stosownych przyłączy: elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych, ciepłowniczych czy gazowych. Opcja idealna? Wszystkie instalacja są już doprowadzone na działkę. Opcja trudniejsza? Wykonujemy je od podstaw.

W tym celu należy udać się do lokalnych dostawców mediów, a w pierwszej kolejności - do dystrybutora energii elektrycznej. Tam zaś trzeba złożyć wniosek o określenie warunków przyłączenia oraz zakresu prac. W efekcie dystrybutor wydaje projekt wraz z harmonogramem koniecznych prac.

Wnętrze starej stodoły, Furman + Keil Architects, fot. María Francisca González

Dostawa energii elektrycznej jest kluczowa choćby dlatego, by dało się przeprowadzać wszystkie potrzebne prace budowlane. Podobne procedury obowiązują w przypadku ewentualnego podłączenia budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej i gazowej. Tu jednak wiele zależy od położenia działki - a dokładniej tego, czy takie instalacje w ogóle prowadzone są w danym rejonie. Jeśli nie, należy o wszystko zadbać we własnym zakresie na działce, co dotyczy chociażby wykopania studni czy zbudowania przydomowej instalacji kanalizacyjnej. Konieczne jest też zadbanie o system ogrzewania nowego domu ze stodoły.

Adaptacja stodoły na dom - ile to kosztuje?

Koszty adaptacji stodoły mogą być bardzo różne, ponieważ wiele zależy od wyjściowego stanu obiektu oraz zakresu prac. Te zaś obejmują np.:

• wzmocnienie fundamentów (lub nawet wykonanie ich od podstaw);

• wykonanie posadzki (jeżeli takiej nie ma) albo jej zmiana lub odpowiednie dostosowanie do celów mieszkalnych;

• izolacje termiczne i przeciwwilgociowe na posadzkach, ścianach, stropach i dachu - tu kluczową kwestią jest właściwe ocieplenie budynku;

• wykonanie kominów oraz systemu wentylacji;

• wzmocnienie bądź przekształcenie stropów i dachu;

• budowa i wykończenie ścian działowych - koniecznych do podziału dużego i wysokiego wnętrza na pomieszczenia lub strefy funkcjonalne;

• montaż drzwi i okien;

• doprowadzenie i wykonanie domowych instalacji, w tym instalacji grzewczej (konieczne jest np. zaplanowanie kotłowni).

Do tego dochodzą oczywiście same koszty wykończenia wnętrza - ścian i podłóg, a także mebli, sprzętów, akcesoriów, czyli wszystkiego, co jest potrzebne do codziennego funkcjonowania. W efekcie więc można zakładać wydatki rzędu 200-300 tys. złotych, choć tak naprawdę wszystko zależy od konkretnego budynku. Niekiedy nakłady finansowe mogą być znacznie wyższe.

Restauracja zaaranżowana ze starej stodoły, Szwecja, proj. Skälsö Arkitekter, fot. Anna Sundström, Bruno Ehrs Photographs, Anna Sundström, Bruno Ehrs

Pomysł na starą stodołę

Mieszkać niebanalnie, w oryginalnym wnętrzu, w dodatku w sielskiej scenerii? Stara stodoła przekształcona na cele mieszkalne otwiera mnóstwo możliwości w tym zakresie. Przede wszystkim warto wyeksponować zastane materiały i elementy konstrukcyjne, takie jak drewniane belki czy cegła.

W wystroju wnętrza można iść przynajmniej w dwóch kierunkach. Pierwszy to stylistyka rustykalna, czyli skupienie się na surowych w wyrazie wiejskich akcentach. Drugi to już ukłon w stronę nowoczesności - styl industrialny. Wysokie pomieszczenia oraz efekt otwartej przestrzeni stanowią idealny punkt wyjścia do rozwijania takich inspiracji. W dodatku można niebanalnie połączyć ze sobą klimat miejskiej metropolii z sielskimi wpływami.

Autor
Adaptacja stodoły na dom - to musisz wiedzieć!
Daniel Działa
Z wykształcenia polonista i amerykanista, absolwent Kolegium MISH UW. Wieloletni dziennikarz, redaktor, copywriter. Specjalizuje się w tematyce z obszaru home &...