Lawenda to jedna z najpiękniejszych roślin zielarskich. Zachwyca intensywnym kolorem oraz niezwykłym zapachem, który nadaje każdemu otoczeniu nutę romantyczności.

Zapach i kolor

Lawenda charakteryzuje się silnym, przyjemnym aromatem i wydziela go już przy delikatnym muśnięciu, dlatego jest idealna do sadzenia w przydomowych ogrodach - wzdłuż ścieżek i przy altanach. Z powodzeniem można ją uprawiać także w doniczkach na balkonie i tarasie. Jest ozdobą ogrodów w stylu śródziemnomorskim.

Tradycyjne odmiany lawendy kwitną w czasie letniego przesilenia, stąd jej kwiaty nazywane są czasem "kłoskami świętojańskimi". Nowe odmiany odznaczają się bardzo wczesnym i długim kwitnieniem - już od końca maja, przez całe lato i jesień, aż do mrozów. Najczęściej spotykaną barwą kwiatów jest fioletowa, ale występują także odmiany różowe (Hidcote pink), niebieskie (Blue Scent) oraz białe (Nana Alba).

Pole lawendy   Wiklinowy kosz z lawendą
Zapach lawendy łagodzi napięcia nerwowe, pomaga osiągnąć dystans do problemów życiowych, uspokaja wzburzone emocje, pomaga się skoncentrować, osiągnąć wewnętrzną równowagę i spokój ducha.

Wczoraj i dziś

W czasach starożytnych lawenda była uprawiana na terenach Basenu Morza Śródziemnego. Jej kwiaty wykorzystywano do aromatyzowania wody do kąpieli (łac. lavandum - odpowiedni do mycia, lub lavare - myć się) oraz jako baza kadzidełek w trakcie obrzędów religijnych. W Grecji niezwykle popularny i ceniony był miód lawendowy. Znieczulające i przeciwbakteryjne właściwości lawendy wykorzystywali Rzymianie podczas wypraw wojennych. W starożytnym Egipcie uważana była za roślinę magiczną, wkładano ją do grobów (znaleziono ją w grobowcu Tutanchamona), według przekazów przesycone nią było drewno posągu Diany z Efezu, a Mojżesz spalał ją na Ołtarzu Wonności.

Motyl na lawendzie   pszczoła na lawendzie 
Lawenda jest rośliną miododajną. Jej niezwykły aromat wabi pszczoły i motyle.

Wiele receptur opracowanych przez średniowiecznych zakonników powstało na bazie kwiatów (Flos Lavandulae) oraz olejku eterycznego lawendy (Oleum Lavandulae). Do dziś roślina ta wchodzi w skład wielu leków. Pomaga na bóle głowy, zwłaszcza wywołane stresem, wzmacnia system nerwowy, pomaga zmniejszyć uczucie niepokoju i ułatwia zasypianie. Często jest stosowana w aromaterapii, przynosi ukojenie i spokój.

Lawendowe pola

Lawenda jest symbolem Prowansji, jednak nie tylko tam można podziwiać lawendowe pola i upajać się ich zapachem. Warto odwiedzić wzgórza chorwackiej wyspy Hvar zwanej "lawendową wyspą" oraz farmę Tomita na japońskiej wyspie Hokaido w miejscowości Kamifurano. Słynie ona z rozległych pól lawendy, które szczególnie w okresie kwitnienia przyciągają rzesze turystów. Według Japończyków małżeństwo zawarte na polu lawendowym będzie zawsze szczęśliwe.

Woreczek z suszoną lawendą   Lawenda   Suszona lawenda w wazonie
Suszona lawenda zachowuje aromat nawet przez kilka lat. Powieszona w szafie nie tylko nadaje ubraniom i pościeli ładny zapach, ale też odstrasza mole czyhające na wełniane swetry.

Uprawa lawendy

Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i ciepłych, w żyznym, lekko przepuszczalnym podłożu. Ponieważ ciągle tworzy nowe kwiatostany, wymaga regularnego nawożenia, zwłaszcza gdy jest uprawiana w doniczkach. Jest rośliną zimozieloną, dlatego też wymaga okrycia przed zimowym mrozem. Wiosną warto skrócić zeszłoroczne przyrosty pozostawiając dwie trzecie ich długości.

Zbiór lawendy przeprowadza się kilkakrotnie, najczęściej w drugiej połowie lipca, w słoneczne, pogodne dni - zawartość olejków eterycznych jest wtedy największa.