Dzisiaj walczymy z nadmiarem tworzyw sztucznych, ale w połowie XX wieku były one dla projektantów prawdziwym objawieniem. Jako jeden z pierwszych zachwycił się nimi Verner Panton.

Kim był Verner Panton?

Kiedy myślimy o skandynawskim designie, przed oczyma jawią się nam funkcjonalne rozwiązania, naturalne materiały oraz proste, organiczne formy. Dlatego trudno uwierzyć, że to właśnie Duńczyk jest autorem pierwszego mebla wykonanego z jednego kawałka plastiku!

Verner Panton (1926-1998)
Duński architekt i projektant. Karierę zawodową zaczął w biurze słynnego Arne Jacobsena, ale szybko otworzył własne studio. Tworzył innowacyjne projekty wykorzystujące tworzywa sztuczne i żywe kolory.

A jeśli dodamy do tego, że było to krzesło, które nie posiada nóg, nasze zdziwienie wobec tego zupełnego zaprzeczenia ideom skandynawskiego wzornictwa, będzie jeszcze większe. Meblem tym było krzesło Panton, nazwane od nazwiska autora i do dzisiaj pozostające jego ikonicznym dziełem.

Panton Chair jest pierwszym meblem wykonanym z jednego kawałka plastiku. To najbardziej znane dzieło projektanta, które do dziś produkowane jest przez Vitrę.

Verner Panton na pomysł takiego mebla wpadł jeszcze w latach 50., ale na jego realizację trzeba było trochę poczekać. Śmiała koncepcja wydawała się na tyle trudna technologicznie, że nikt nie chciał podjąć się produkcji. Wreszcie znalazł się śmiałek - był nim Willi Fehlbaum, założyciel Vitry.

Długa droga do sukcesu - jak powstało Panton Chair?

Współpraca rozpoczęła się w 1963 roku, ale opracowanie odpowiedniej technologii trwało cztery lata, po upływie których udało się wypuścić niewielką serię pilotażową, liczącą 150 sztuk. Niestety materiał, jakiego użyto, okazał się nietrwały i krzesła po prostu pękały.

Produkcję przerwano w 1979 r. i wznowiono ją dopiero w latach 90., kiedy pojawiły się nowe tworzywa sztuczne i możliwości techniczne. Wreszcie, po trzydziestu latach prób i błędów, cel został osiągnięty: plastikowe krzesło trafiło do masowej, niedrogiej produkcji. Dziś jest wizytówka projektanta i obiektem pożądania wielbicieli dobrego designu.

 

Twórczość Vernera Pantona

Ale twórczość Vernera Pantona nie ograniczała się jedynie do futurystycznych, kolorowych mebli. Eksperymentował również z oświetleniem, czego najlepszym dowodem są takie lampy jak Moon z 1960 roku, zamykająca w jednej kuli wszystkie fazy Księżyca, czy bardziej przyziemna Onion, w której pionowe panele tworzą kształt przypominający cebulę.

Lampy Onion i Moon składają się z lakierowanych, białych tarcz, które ukrywają żarówkę i jednocześnie odbijają światło.

Ogromne wrażenie robią też jego kompleksowe projekty całych przestrzeni - psychodelicznych wnętrz, wypełnionych meblami, tkaninami i lampami projektu Pantona. Do historii wzornictwa przeszedł jako ten, który przeniósł popularną w latach 60. estetykę pop na grunt projektowania wnętrz oraz mistrz kreacji z plastiku, z którego potrafił stworzyć oryginalne formy, do dziś zachwycające swoim nowatorstwem.

Autor
Verner Panton - władca plastiku
Małgorzata Stalmierska
Dziennikarka, historyczka sztuki, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. W Czasie na Wnętrze zajmuje stanowisko sekretarza redakcji. Oaza spokoju od której z daleka bije...