Pozycja, jaką przyjmujemy, siedząc za biurkiem, ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie, a co za tym idzie – na efektywność wykonywanej pracy. Jak zatem powinno wyglądać ergonomiczne stanowisko pracy?

Siedem godzin dziennie – tyle czasu pracownicy biurowi w Europie spędzają przeciętnie w pozycji siedzącej przed ekranem komputera. Takie są wyniki uzyskane przez firmę Loudhouse przeprowadzającą badanie na zlecenie Fellowes w 2016 r. Jednocześnie badania Ergotest wykazały, że w Polsce tylko nieliczne stanowiska komputerowe spełniają wymogi ergonomii, a ponad połowa z nich (dokładnie 51,6%) nie realizuje nawet jej podstawowych zaleceń (źródło: https://www.ergotest.pl/). Tymczasem aż 93% ankietowanych przyznaje, że wygodna pozycja przy biurku pozwala zwiększyć efektywność pracy. Jak więc wygląda ergonomiczne stanowisko pracy w biurze? 

Biurko – podstawa ergonomii

Dla samopoczucia pracownika oraz dla jego wzroku znaczenie ma już samo ustawienie biurka względem okna. Optymalne jest postawienie go bokiem do okna, aby światło słoneczne oświetlało stanowisko pracy, ale nie przeszkadzało, oślepiając czy wywołując odblaski. Światło dzienne nie powinno padać z przodu ani z tyłu komputera.

Biurko do pracy powinno być na tyle szerokie i głębokie, aby pracownik nie przyjmował wymuszonej, niewygodnej i nienaturalnej pozycji. Przyjmuje się, że optymalne rozmiary blatu to 160 cm × 80 cm, ale wiele zależy od charakteru pracy, rozmiaru sprzętu elektronicznego znajdującego się na biurku oraz ilości innych materiałów. Bardzo ergonomiczne, funkcjonalne i jednocześnie maksymalnie wykorzystujące dostępną przestrzeń, są biurka narożne.

Ważne jest także pozostawienie odpowiednio dużej przestrzeni pod biurkiem, na nogi. Pracownik powinien mieć do dyspozycji wolną przestrzeń o wysokości 65 cm, głębokości 70 cm i szerokości 70–80 cm.

Blat biurka powinien mieć taką wysokość, aby podczas trzymania na nim rąk, kąt utworzony pomiędzy ramieniem a przedramieniem był prosty. Można sobie pomóc w osiągnięciu tej ergonomicznej pozycji, regulując wysokość krzesła biurowego. Najlepszym rozwiązaniem będzie jednak biurko z regulowaną wysokością blatu, dostępne np. w ofercie firmy AJ Produkty. Biurka te posiadają bardzo duży zakres regulacji i pozwalają nawet na zmianę pozycji pracy z siedzącej na stojącą.

Ergonomiczna pozycja pracy za biurkiem

Aby potrzebne do pracy materiały nie zajmowały zbyt dużo miejsca na blacie biurka, warto wyposażyć stanowisko pracy w dodatkowe miejsca do ich przechowywania, np. kontenerki na kółkach. Najbardziej potrzebne i najczęściej używane przedmioty powinny jednak znajdować się w zasięgu ręki. Przydatnym akcesorium jest ponadto podstawka pod monitor komputerowy bądź pod laptopa. Monitor powinien znajdować się bowiem w odległości 60–75 cm od oczu, na wysokości wyznaczanej przez linię wzroku. Najlepiej patrzeć na ekran na wprost i lekko w dół. Jeśli pracujemy przy laptopie, najlepiej dokupić do niego monitor i umieścić go na podstawce. Można też ustawić cały laptop na właściwej względem wzroku wysokości, a dokupić do niego bezprzewodową klawiaturę.

Krzesło biurowe – wyprofilowane pod kręgosłup

Odpowiednie krzesło lub fotel biurowy to rzecz równie ważna, co właściwie dobrane biurko. Pracownik powinien mieć możliwość regulowania wysokości siedziska krzesła, a także opcję odchylenia oparcia do tyłu. Optymalny zakres regulacji wysokości siedziska to 40–50 cm. Oparcie powinno być stale lekko odchylone do tyłu, o ok. 10 stopni. Powinno jednak dawać możliwość większego odchylenia.

Kiedy siedzimy, kąt pochylenia tułowia w stosunku do reszty ciała powinien wynosić nieco ponad 90 stopni. Nie należy pracować w pozycji wymuszonej, z tułowiem pochylonym do przodu. Oparcie krzesła musi być wyprofilowane, dostosowane do naturalnego wygięcia kręgosłupa. Koniecznie są oczywiście podłokietniki. Łącznie krzesło powinno mieć 5 punktów podparcia. Stopy muszą opierać się swobodnie na podłodze; można ewentualnie wykorzystać podnóżek ustawiony pod niewielkim kątem (maksymalnie 15 stopni).

Siedź aktywnie

Krzesła aktywne to propozycja alternatywna wobec tradycyjnych krzeseł i foteli biurowych. To krzesła, które wymuszają zdrową pracę mięśni – nawet w pozycji siedzącej! Istnieją różne rodzaje tego typu mebli. Stołki balansujące wymuszają odpowiednią, prostą postawę. Podczas siedzenia na nich stale pracują mięśnie pleców, dzięki czemu nękające często pracowników biurowych bóle pleców są łagodzone, a nawet zanikają. Stołki pilates posiadają pompowane siedziska, wymuszające pracę mięśni pleców i lędźwi. Podobnie działają aktywne piłki do siedzenia. Z kolei krzesła siodłowe zapobiegają garbieniu się, zmniejszają napięcie mięśni ramion, poprawiają też krążenie krwi kończyn dolnych.

Ergonomiczne stanowisko pracy, umożliwiające pracownikowi zachowanie naturalnej, zdrowej pozycji ciała podczas wykonywania obowiązków, to jeden z najważniejszych czynników, które pozwalają zredukować liczne dolegliwości zdrowotne personelu. To oznacza, że wygoda podczas pracy przełoży się na efektywność pracowników.

hu