Jeden z symboli współczesnego designu to przedmiot, o którym nawet jego twórca mówi, że jest niefunkcjonalny. Jest za to świetnym "tematem do rozmowy", i to już od dwudziestu pięciu lat. Wyciskarka do cytrusów Juicy Salif obchodzi swoje urodziny.

Kultowa wyciskarka Juicy Salif jest równie kontrowersyjna, co jej twórca Philippe Starck. Francuski designer zasłynął z nietypowych projektów - dla jednych rewolucyjnych, dla innych kiczowatych i całkowicie zbędnych. Z dwuznacznym odbiorem spotkała się także słynna wyciskarka.

Jedni widzą w niej wzbudzający pożądanie obiekt sztuki użytkowej, inni niepraktyczny gadżet. Z niefunkcjonalnością Juicy Salif nie polemizuje jednak sam twórca. Starck stwierdził nawet, że wcale nie musi służyć wyciskaniu soku, a jako przyczynek do konwersacji. I wydaje się, że na tym właśnie przez ostatnie 25 lat polegała jej rola, bo czy ktoś faktycznie za pomocą Juicy Salif wyciskał owoce?

Historia powstania wyciskarki Juicy Salif

Wyciskarka powstała w 1990 roku na Capri. Starck pracował wówczas nad projektem tacy na zlecenie włoskiej marki Alessi. Borykał się z zamówieniem, nie miał satysfakcjonujących pomysłów i przeciągał prace w nieskończoność. Jak głosi legenda (podsycana przez samego projektanta), w czasie przerwy na lunch zamówił w restauracji Il Corsaro kalmary ozdobione cytryną. Widok owoców morza na talerzu był dla projektanta jak olśnienie. Zaczął gorączkowo szkicować na serwetce. Tego samego dnia przesłał serwetkę Albertowi Alessiemu, dyrektorowi firmy.

Limitowana seria wyciskarek Juicy Salif z brązu.   Philippe Starck, designer, autor wyciskarki Juicy Salif.
Brąz na 25-lecie
Alessi wyprodukowała limitowaną serię wyciskarek z brązu. Na rynku są dostępne także kolekcjonerskie egzemplarze ze złota oraz w wersji białej, szarej i czarnej.
  Rewolucjonista, skandalista
Wiele z projektów Philippe’a Starcka wzbudzało kontrowersje, ale aluminiowa wyciskarka z pewnością największe.

- Dostałem od Starcka serwetkę, na której pośród niezrozumiałych znaków, prawdopodobnie plam z sosu pomidorowego, były jakieś szkice. Szkice kałamarnicy - wspominał Alessi. Dwadzieścia lat później serwetka trafiła do stałej ekspozycji Muzeum Alessi. - To był jeden z nielicznych przypadków w mojej karierze, kiedy od razu miałem poczucie, że to świetny projekt. Zazwyczaj potrzebuję sporo czasu, żeby się do czegoś przekonać. […] Najbardziej kontrowersyjna wyciskarka stulecia, ale jednocześnie najbardziej zabawny projekt, jaki zrobiłem w mojej karierze - komentuje po latach Alberto Alessi.

Wyciskarka Juicy Salif - ikona designu

Wyciskarka ma 29 cm wysokości i jest zrobiona z polerowanego aluminium. Opiera się na trzech nogach i ma formę wprost przywodzącą na myśl kałamarnicę. Jest to doskonały przykład innowacyjnego designu z poczuciem humoru i wysokimi standardami produkcji masowej, z których marka Alessi jest doskonale znana.

Kałamarnica, statek kosmiczny, robak - wyciskarka Juicy Salif, designer Starck Philippe   Serwetka, na której Starck wykonał pierwsze szkice Juicy Salif. Muzeum Alessi
Ikona designu
Kałamarnica, statek kosmiczny, robak. To tylko niektóre z nazw, jakimi obdarzano przez ostatnich dwadzieścia pięć lat jeden z najbardziej znanych obiektów współczesnego designu.
  Część legendy
Słynna serwetka, na której Starck wykonał pierwsze szkice Juicy Salif. Dziś znajduje się w Muzeum Alessi.

Od samego początku obok Juicy Salif trudno było przejść obojętnie. Szybko okazała się absolutnym hitem i bestsellerem. A taca? Cóż, dwa lata później Starck zaproponował projekt tacy Voilà Voilà. Jednak ani projektant, ani Alessi nie chwalą się nią zbytnio w swoim portfolio.

- Nie mogę przestać myśleć o Starcku jako "designer terrible" naszej dekady. […] Prawdziwe dzieło designu musi poruszać ludzi, przekazywać uczucia, przywoływać wspomnienia, zaskakiwać, przekraczać, musi być poetyckie. Design jest najbardziej poetycką formą wyrazu naszych czasów. I wiem, że ten wielki wizjoner wciąż ma mnóstwo niespodzianek w rękawie - mówi Alberto Alessi.

Wyciskarka Juisy Salif. Sok z owoców trafia bezpośrednio do szklanki bez przechodzenia przez jakiekolwiek sitko   Wyciskarka Juicy Salif, design Philippe Starck
Przedmiot niefunkcjonalny
Inaczej niż w innych wyciskarkach sok z owoców trafia bezpośrednio do szklanki bez przechodzenia przez jakiekolwiek sitko. Osoby, które starały się wyciskać sok z pomocą Juicy Salif, narzekały na brak stabilności urządzenia.  

Na 10 urodziny firma wyprodukowała 10 tys. pozłacanych wyciskarek, które nigdy nie były przeznaczone do faktycznego użytku, gdyż złoto wchodzi w reakcję z kwasem.

Oprócz limitowanych złotych wyciskarek Starcka, dostępne są też limitowane edycje szarych i czarnych, które są wyjątkowo pożądane przez kolekcjonerów. Teraz, na 25 urodziny, Alessi wyprodukowała wersję białą oraz limitowaną serię wyciskarek z brązu. Dla kolekcjonerów to kolejna gratka i kolejny powód do konwersacji.

tekst: Anna Oporska
zdjęcia: Alessi